Strategisch risico
Een strategisch risico is het risico dat de gekozen strategie niet uitpakt zoals bedoeld, dat de strategie niet aansluit bij de missie, visie en kernwaarden van de organisatie, of dat de gevolgen van die keuze haar waarde aantasten. Het gaat om de richting en het bedrijfsmodel, niet om de uitvoering in processen en systemen; die valt onder operationeel risico.
Bron: COSO ERM 2017 (Executive Summary); Nederlandse Corporate Governance Code 2025 (bepaling 1.2.1 en 1.4.3); Verordening (EU) nr. 575/2013 (CRR) artikel 4 lid 1 punt 52; EBA/GL/2026/06 (par. 56)
COSO ERM 2017 (Enterprise Risk Management: Integrating with Strategy and Performance) kijkt op drie manieren naar strategie en risico: het risico voor de gekozen strategie, de mogelijkheid dat de strategie niet aansluit bij missie, visie en kernwaarden, en de gevolgen van de gekozen strategie. Volgens COSO liggen in de laatste twee de belangrijkste oorzaken van waardevernietiging. Strategisch risico hoort daarom bij de strategievorming zelf, niet pas bij de uitvoering.
De Nederlandse Corporate Governance Code 2025 noemt strategische risico's in bepaling 1.2.1, naast operationele, compliance- en verslaggevingsrisico's, als deel van de risico-inventarisatie door het bestuur. De toelichting maakt een onderscheid: de risicobeheersingssystemen zien niet toe op de besluitvorming over de strategie, en risico's die samenhangen met de uitvoering van de strategie vertalen zich in operationele, compliance- en verslaggevingsrisico's. Bij het niveau van zekerheid in de verklaring van het bestuur (bepaling 1.4.3, onderdeel iv) gaat het om operationele en compliancerisico's.
In de bankenregels staat strategisch risico buiten operationeel risico: de CRR sluit strategisch en reputatierisico uit van die definitie (artikel 4 lid 1 punt 52). In de herziene SREP-richtsnoeren, van toepassing vanaf 1 januari 2027, beoordeelt de toezichthouder de houdbaarheid van de strategie van een bank over een periode van ten minste drie jaar (EBA/GL/2026/06, par. 56). Voor een corporate of pensioenfonds bestaat geen vergelijkbare toezichtseis, maar de vraag is dezelfde: past het bedrijfsmodel nog bij markt, technologie en regelgeving? Strategisch risico verschilt van een opkomend risico (emerging risk), dat nog te onbekend is om goed in te schatten.
ONE Risk Advisory brengt met Risk Insight, in een Enterprise Risk Assessment, de strategische en organisatiebrede risico's en kansen in beeld die de doelstellingen van een organisatie het sterkst beïnvloeden.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Verwante dienst Risk Insight
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen strategisch risico en operationeel risico?
Strategisch risico gaat over de richting: kiest de organisatie een strategie die past bij haar missie, waarden en omgeving, en pakt die keuze goed uit. Operationeel risico ontstaat in de uitvoering, door tekortschietende processen, mensen of systemen of door externe gebeurtenissen. De Code 2025 legt de verbinding: risico's van de uitvoering van de strategie vertalen zich in operationele, compliance- en verslaggevingsrisico's.
Wie is verantwoordelijk voor strategisch risico bij een beursvennootschap?
Het bestuur. Volgens bepaling 1.2.1 van de Nederlandse Corporate Governance Code 2025 inventariseert en analyseert het bestuur onder meer de strategische risico's, stelt het de risicobereidheid vast en besluit het welke maatregelen tegenover de risico's staan. De auditcommissie bereidt het toezicht van de raad van commissarissen op de effectiviteit van de risicobeheersingssystemen voor (bepaling 1.5.1).