Kredietrisico
Een kredietrisico is het risico op verlies doordat een tegenpartij, zoals een kredietnemer, debiteur of uitgevende instelling van effecten, haar betalingsverplichtingen niet of niet volledig nakomt, of doordat haar kredietwaardigheid verslechtert. Solvency II rekent er ook spreadrisico en tegenpartijrisico toe. Kredietrisico speelt bij banken in de kredietverlening, bij verzekeraars en pensioenfondsen in de beleggingen en bij corporates bij debiteuren.
Bron: Verordening (EU) nr. 575/2013 (CRR) deel drie titel II, artikel 143 en 272; Richtlijn 2013/36/EU (CRD) artikel 79; Richtlijn 2009/138/EG (Solvency II) artikel 13 punt 32; ECB, persbericht SREP 2025 (18 november 2025)
De CRR en de kapitaalrichtlijn (CRD) definiëren kredietrisico niet in hun begripsbepalingen, maar regelen het uitgebreid. De CRR bepaalt in deel drie, titel II het kapitaalvereiste voor kredietrisico, met de standaardbenadering of, na toestemming van de toezichthouder, de interne-ratingbenadering (IRB, artikel 143 CRR). Artikel 79 van de CRD vraagt banken kredietverlening te baseren op gezonde en duidelijk omschreven criteria, eigen methoden te hebben om kredietrisico per debiteur en per portefeuille te beoordelen zonder alleen op externe ratings te steunen, probleemkredieten tijdig te herkennen en de portefeuille voldoende te spreiden. Solvency II geeft voor verzekeraars wel een definitie: het risico van verlies of van een nadelige verandering in de financiële positie door schommelingen in de kredietwaardigheid van uitgevende instellingen, tegenpartijen en debiteuren (artikel 13 punt 32).
Voor de toezichthouder blijft kredietrisico bij banken een vast aandachtspunt: van de kwalitatieve maatregelen die de ECB in de SREP van 2025 oplegde, ging 40 procent over kredietrisico (ECB, 18 november 2025). Voor bestuur en raad van commissarissen van een bank draait het om de kredietstrategie, de acceptatiecriteria, de spreiding en tijdige voorzieningen.
Buiten de banken ziet kredietrisico er anders uit. Een verzekeraar loopt het in de beleggingen en bij tegenpartijen zoals herverzekeraars, een pensioenfonds in het beleggingsbeleid, en een corporate bij debiteuren, leningen aan afnemers en de banken waar het zijn geld aanhoudt. Kredietrisico verschilt van concentratierisico, dat ontstaat als veel kredietrisico bij één tegenpartij, sector of regio samenkomt, en van marktrisico, dat over koersbewegingen gaat.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen kredietrisico en tegenpartijkredietrisico?
Tegenpartijkredietrisico is een vorm van kredietrisico: het risico dat de tegenpartij bij een transactie, zoals een derivaat, in gebreke blijft voordat alle kasstromen zijn afgewikkeld (artikel 272 punt 1 CRR). Bij een lening ligt het uitstaande bedrag grotendeels vast; bij een derivaat beweegt de blootstelling mee met de marktwaarde van de transactie.
Geldt kredietrisico ook voor organisaties buiten de financiële sector?
Ja. Iedere organisatie die op rekening levert, leningen verstrekt of geld bij een bank aanhoudt, loopt kredietrisico. Een beheerseis zoals artikel 79 CRD geldt alleen voor banken, maar de Nederlandse Corporate Governance Code 2025 vraagt beursvennootschappen in het bestuursverslag de voornaamste risico's te beschrijven in relatie tot de risicobereidheid (bepaling 1.4.2).