Risicosoorten

Marktrisico

Een marktrisico is het risico op verlies door bewegingen in marktprijzen, zoals rentes, aandelenkoersen, wisselkoersen en grondstofprijzen. De CRR omschrijft het voor banken als het risico op verliezen door bewegingen in marktprijzen, inclusief wisselkoersen en grondstofprijzen (artikel 4 lid 1 punt 141). Solvency II rekent voor verzekeraars ook de schommelingen in de waarde van verplichtingen mee.

Bron: Verordening (EU) nr. 575/2013 (CRR) artikel 4 lid 1 punt 141 en deel drie titel IV; Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1221; Richtlijn 2013/36/EU (CRD) artikel 83 en 84; Richtlijn 2009/138/EG (Solvency II) artikel 13 punt 31 en artikel 44; Richtlijn (EU) 2016/2341 (IORP II) artikel 25

Banken houden voor marktrisico eigen vermogen aan volgens deel drie, titel IV van de CRR, vooral voor posities in het handelsboek. De nieuwe marktrisicovereisten uit de Bazelse herziening van het handelsboek (Fundamental Review of the Trading Book, FRTB) zijn twee keer uitgesteld en gelden vanaf 1 januari 2027, met tijdelijke verlichtingen tot en met 31 december 2029 (Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1221). Artikel 83 van de CRD vraagt beleid en processen voor alle materiële bronnen en effecten van marktrisico, en voldoende intern kapitaal voor marktrisico's waarvoor geen kapitaalvereiste geldt. Het renterisico op activiteiten buiten het handelsboek heeft een eigen regime (artikel 84 CRD).

Voor verzekeraars omschrijft Solvency II marktrisico als het risico van verlies of van een nadelige verandering in de financiële positie door schommelingen in het niveau en de volatiliteit van marktprijzen van activa, verplichtingen en financiële instrumenten (artikel 13 punt 31). Het risicobeheersysteem omvat balansbeheer (asset-liability management) en beleggingen als aparte gebieden (artikel 44 lid 2). IORP II noemt dezelfde gebieden voor pensioenfondsen (artikel 25 lid 2) en vraagt, waar deelnemers risico dragen, die risico's ook vanuit hun perspectief te bezien (artikel 25 lid 3).

Voor een corporate gaat marktrisico vooral over wisselkoersen, rente op leningen en grondstofprijzen. Een beursvennootschap beschrijft volgens bepaling 1.4.2 van de Nederlandse Corporate Governance Code 2025 de gevoeligheid van haar resultaten voor materiële wijzigingen in externe omstandigheden. Marktrisico verschilt van kredietrisico, dat over het in gebreke blijven van een tegenpartij gaat, en van liquiditeitsrisico; een maat als Value at Risk drukt het uit in één bedrag.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen marktrisico en renterisico in het bankboek?

Bij banken richten de kapitaalregels voor marktrisico zich vooral op posities in het handelsboek (CRR deel drie, titel IV). Het renterisico op activiteiten buiten het handelsboek, zoals hypotheken en spaargeld, valt onder een eigen regime: de bank beheerst de gevolgen van renteveranderingen voor zowel de economische waarde van het eigen vermogen als de netto rente-inkomsten (artikel 84 CRD).

Hoe raakt marktrisico een pensioenfonds?

Bij een pensioenfonds hangen zowel de waarde van de beleggingen als de waarde van de pensioenverplichtingen af van marktbewegingen, waaronder de rente. Daarom beoordeelt het fonds marktrisico in samenhang, in het balansbeheer (asset-liability management), dat IORP II als gebied van het risicobeheersysteem noemt (artikel 25 lid 2 Richtlijn (EU) 2016/2341).

← Alle begrippen