Liquiditeitsrisico
Een liquiditeitsrisico is het risico dat een organisatie haar betalingsverplichtingen niet op tijd kan nakomen, of alleen tegen onaanvaardbaar hoge kosten, omdat zij onvoldoende geld beschikbaar heeft of bezittingen niet snel genoeg kan omzetten. Financieringsrisico, het ontbreken van stabiele financiering op middellange en lange termijn, en intraday-liquiditeitsrisico zijn varianten. Ook een solvabele organisatie kan illiquide worden.
Bron: Verordening (EU) nr. 575/2013 (CRR) artikel 412, 413, 428 ter en 460; Richtlijn 2013/36/EU (CRD) artikel 86; Richtlijn 2009/138/EG (Solvency II) artikel 13 punt 34, artikel 45 en artikel 144 bis, zoals gewijzigd door Richtlijn (EU) 2025/2; Richtlijn (EU) 2016/2341 (IORP II) artikel 25; EBA/GL/2026/06; Nederlandse Corporate Governance Code 2025 (bepaling 1.4.3)
Voor banken stelt de CRR twee kwantitatieve normen. De liquiditeitsdekkingsratio (Liquidity Coverage Ratio, LCR) vraagt liquide activa die de netto uitstromen in een stressperiode van dertig dagen dekken (artikel 412 CRR); de norm geldt volledig, op 100 procent, sinds 1 januari 2018 (artikel 460 Verordening (EU) nr. 575/2013). De netto stabiele financieringsratio (Net Stable Funding Ratio, NSFR) vraagt dat langlopende activa met stabiele financiering zijn gedekt (artikel 413 en 428 ter CRR). Artikel 86 van de CRD vraagt daarnaast strategieën, processen en systemen voor liquiditeitsrisico over passende tijdshorizonnen, ook binnen de dag, in verhouding tot de risicotolerantie die het leidinggevend orgaan vaststelt, en jaarlijks geteste liquiditeitsherstelplannen. De eigen beoordeling heet ILAAP.
Solvency II omschrijft liquiditeitsrisico voor verzekeraars als het risico dat zij beleggingen en andere activa niet kunnen realiseren om aan hun financiële verplichtingen te voldoen wanneer die opeisbaar worden (artikel 13 punt 34). Vanaf 30 januari 2027 vraagt de herziene richtlijn in de ORSA (beoordeling van het eigen risico en de solvabiliteit) een analyse van het vermogen om verplichtingen ook onder stress te voldoen (artikel 45 lid 1 onder f) en van de meeste verzekeraars een plan voor het beheer van liquiditeitsrisico (artikel 144 bis). Voor pensioenfondsen noemt IORP II het beheer van liquiditeits- en concentratierisico als gebied van het risicobeheersysteem (artikel 25 lid 2).
Voor een corporate is er geen wettelijke liquiditeitsnorm, maar wel de continuïteitsvraag. Een beursvennootschap verklaart onder bepaling 1.4.3 van de Nederlandse Corporate Governance Code 2025 of de continuïteitsveronderstelling gerechtvaardigd is. Liquiditeitsrisico verschilt van solvabiliteitsrisico, dat over de toereikendheid van het eigen vermogen gaat.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de LCR en de NSFR?
De LCR kijkt naar de korte termijn: een bank houdt genoeg liquide activa aan om de netto uitstromen in een stressperiode van dertig dagen op te vangen (artikel 412 CRR). De NSFR kijkt naar de structuur van de balans: langlopende activa moeten met stabiele financiering zijn gedekt. Artikel 428 ter van Verordening (EU) nr. 575/2013 vraagt daarvoor een ratio van ten minste 100 procent.
Moet een verzekeraar een liquiditeitsplan hebben?
Vanaf 30 januari 2027 wel, voor de meeste verzekeraars. De herziene Solvency II-richtlijn vraagt een plan voor het beheer van liquiditeitsrisico met een analyse van de inkomende en uitgaande kasstromen op korte termijn (artikel 144 bis, ingevoegd bij Richtlijn (EU) 2025/2). Kleine en niet-complexe verzekeraars en verzekeraars met voorafgaande goedkeuring van de toezichthouder zijn vrijgesteld. Nederland zet de richtlijn om met wetsvoorstel 37 007.
Geldt liquiditeitsrisico ook voor een corporate?
Ja. Iedere organisatie moet aan haar verplichtingen kunnen voldoen, ook als financiering tijdelijk wegvalt of klanten later betalen. Een wettelijke norm zoals bij banken is er niet, maar een beursvennootschap vermeldt onder de Nederlandse Corporate Governance Code 2025 de materiële risico's en onzekerheden voor de continuïteit in de twaalf maanden na opstelling van het verslag (bepaling 1.4.3).