Cyber, data & AI

Informatiebeveiliging

Informatiebeveiliging is het geheel van organisatorische en technische maatregelen dat de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van informatie beschermt, ook als die informatie niet digitaal is. Het omvat onder meer beleid, risicoanalyse, toegangsbeheer, fysieke beveiliging, personeel, leveranciers en continuïteit. Het is breder dan cyberbeveiliging, dat zich op netwerk- en informatiesystemen richt, en kan worden ingericht met een managementsysteem volgens ISO/IEC 27001.

Bron: ISO/IEC 27001:2022; ISO/IEC 27002:2022; Verordening (EU) 2016/679 (AVG) artikel 32; Cyberbeveiligingswet artikel 1, 21 en 24; Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 versie 1.3 (Stcrt. 2026, 7416); Cyberbeveiligingsregeling sector overheid (Stcrt. 2026, 27679)

Vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid komen terug in de wet. De AVG vraagt het vermogen om de vertrouwelijkheid, integriteit, beschikbaarheid en veerkracht van verwerkingssystemen en diensten op permanente basis te waarborgen (artikel 32 lid 1 onder b). De Cyberbeveiligingswet definieert de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen als het vermogen om weerstand te bieden aan gebeurtenissen die de beschikbaarheid, authenticiteit, integriteit of vertrouwelijkheid van gegevens of diensten in gevaar kunnen brengen (artikel 1). Haar zorgplicht (artikel 21) noemt onder meer beveiligingsaspecten ten aanzien van personeel, toegangsbeleid en beheer van assets.

De norm voor het managementsysteem is ISO/IEC 27001:2022, met de beheersmaatregelen uit ISO/IEC 27002:2022. De Nederlandse overheid werkt met de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 (BIO2), versie 1.3 van 2026, die sinds 15 augustus 2026 voor essentiële overheidsorganisaties via de Cyberbeveiligingsregeling sector overheid aan de zorgplicht van de Cyberbeveiligingswet is gekoppeld. Voor financiële instellingen onder DORA verving DORA per 17 januari 2025 de Good Practice Informatiebeveiliging 2023 van DNB.

Voor het bestuur is informatiebeveiliging een verantwoordelijkheid van de lijn. De BIO2 zegt uitdrukkelijk dat de CISO niet verantwoordelijk is voor de informatiebeveiliging door het lijnmanagement; DNB noemde in de Good Practice van 2023 een CISO die rechtstreeks aan het bestuur rapporteert. Informatiebeveiliging overlapt met privacy, maar valt er niet mee samen: privacy gaat ook over de rechtmatigheid van een verwerking, beveiliging over de bescherming van informatie. Logische toegangsbeveiliging is een van de beheersmaatregelen binnen informatiebeveiliging.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen informatiebeveiliging en cybersecurity?

Informatiebeveiliging beschermt informatie in elke vorm, ook op papier, met organisatorische, fysieke en technische maatregelen. Cybersecurity richt zich op netwerk- en informatiesystemen en de dreigingen daartegen; de Cyberbeveiligingswet omschrijft cyberbeveiliging als de activiteiten om die systemen, hun gebruikers en andere getroffen personen tegen cyberdreigingen te beschermen. De zorgplicht van die wet omvat ook de fysieke omgeving van de systemen (artikel 21).

Wie is verantwoordelijk voor informatiebeveiliging?

Het lijnmanagement, onder verantwoordelijkheid van het bestuur. Onder de Cyberbeveiligingswet keurt het bestuur de maatregelen goed (artikel 24). De CISO coördineert, adviseert en rapporteert, maar is volgens de BIO2 uitdrukkelijk niet verantwoordelijk voor de informatiebeveiliging door het lijnmanagement. Internal audit geeft onafhankelijke assurance op opzet en werking van de maatregelen.

← Alle begrippen