Cyber, data & AI

Cyberrisico

Cyberrisico is het risico op schade doordat de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen tekortschiet, waardoor de vertrouwelijkheid, integriteit of beschikbaarheid van systemen of data verloren gaat, bijvoorbeeld door een aanval, misbruik van toegang of een onverholpen kwetsbaarheid. Het is een deel van het bredere ICT-risico, dat ook storingen en fouten zonder beveiligingsoorzaak omvat, en daarmee van het operationeel risico.

Bron: Verordening (EU) 2022/2554 (DORA) artikel 3 punt 5, artikel 5 lid 2 en artikel 6 lid 8; Cyberbeveiligingswet artikel 1 en 24; Cyberbeveiligingsbesluit artikel 7; NIST CSF 2.0 (2024); NIST IR 8286r1 (2025); Corporate Governance Code 2025 (toelichting bij bepaling 1.2.1); ESA's, JC 2026 16 (2026)

De wet spreekt meestal van ICT-risico of van de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen. DORA (Verordening (EU) 2022/2554) definieert ICT-risico als elke redelijkerwijs aan te wijzen omstandigheid bij het gebruik van netwerk- en informatiesystemen die de beveiliging van systemen, processen of dienstverlening in gevaar kan brengen (artikel 3 punt 5). De Cyberbeveiligingswet omschrijft risico als de mogelijkheid van verlies of verstoring door een incident, uitgedrukt als combinatie van omvang en waarschijnlijkheid (artikel 1). Het NIST Cybersecurity Framework 2.0 (2024) noemt cyberrisico een belangrijke bron van ondernemingsrisico; NIST IR 8286r1 (2025) beschrijft hoe cyberrisicoregisters opgaan in het risicoprofiel van de hele onderneming.

Voor het bestuur hoort cyberrisico in de risicobereidheid. De toelichting bij bepaling 1.2.1 van de Corporate Governance Code 2025 noemt risico's van informatie- en communicatietechnologie, waaronder cybersecurity, als voorbeeld. DORA laat het leidinggevend orgaan van een financiële entiteit een tolerantieniveau voor ICT-risico bepalen, in lijn met de risicobereidheid (artikelen 5 lid 2 en 6 lid 8), en het Cyberbeveiligingsbesluit vraagt criteria voor risicoacceptatie (artikel 7 lid 2). ECB-Bankentoezicht en de Europese toezichthoudende autoriteiten (ESA's) vroegen in juli 2026 het risk appetite framework te herzien met maatstaven en tolerantiegrenzen voor cyberrisico uit geavanceerde AI-modellen.

Cyberrisico is een smaller begrip dan ICT-risico. Van de 3.383 ernstige ICT-incidenten die financiële entiteiten in de EU over 2025 meldden, was volgens de ESA's 10 procent cyberbeveiligingsgerelateerd; de rest kwam vooral voort uit systeemfalen, externe gebeurtenissen en procesfalen. Een bestuur dat alleen op cyber stuurt, mist dus een groot deel van de verstoringen. Internal audit toetst cybersecurity sinds 5 februari 2026 aan de Topical Requirement Cybersecurity van het IIA, die verplicht is bij elke assurance-opdracht over het onderwerp.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen cyberrisico en ICT-risico?

ICT-risico omvat alles wat bij het gebruik van netwerk- en informatiesystemen kan misgaan, ook storingen, fouten en uitval bij leveranciers. Cyberrisico is het deel dat de beveiliging raakt: aanvallen, misbruik van toegang en kwetsbaarheden. DORA regelt het hele ICT-risico; in het rapport van de Europese toezichthoudende autoriteiten over 2025 was 10 procent van de ernstige ICT-incidenten cyberbeveiligingsgerelateerd.

Ligt de verantwoordelijkheid voor cyberrisico bij de CISO of bij het bestuur?

Bij het bestuur. Onder de Cyberbeveiligingswet keurt het bestuur de cyberbeveiligingsmaatregelen goed en moet elk bestuurslid aantoonbare kennis hebben, zittende leden uiterlijk 15 augustus 2028 (artikel 24). Onder DORA draagt het leidinggevend orgaan de eindverantwoordelijkheid voor het beheer van ICT-risico (artikel 5 lid 2). De CISO organiseert en bewaakt de beveiliging en rapporteert erover, maar draagt het risico niet.

Hoe wordt cyberrisico meetbaar voor de raad van commissarissen?

Door het te koppelen aan de risicobereidheid, met indicatoren en grenzen zoals patchtermijnen voor kritieke kwetsbaarheden, hersteltijden en het aantal ernstige incidenten. DORA vraagt doelstellingen voor informatiebeveiliging met prestatie-indicatoren en key risk metrics (artikel 6 lid 8 onder c). NIST IR 8286 beschrijft hoe cyberrisicoregisters met kans en impact aansluiten op het risicoregister van de onderneming.

← Alle begrippen