Cyber, data & AI

ISO/IEC 27001

ISO/IEC 27001 is de internationale norm met eisen voor een managementsysteem voor informatiebeveiliging (ISMS). De organisatie bepaalt haar informatiebeveiligingsrisico's, kiest beheersmaatregelen, vergelijkt die met de lijst in bijlage A en legt haar keuze vast in een verklaring van toepasselijkheid (Statement of Applicability). De geldende versie is ISO/IEC 27001:2022. De norm is certificeerbaar; een certificaat gaat over het managementsysteem binnen de verklaarde reikwijdte.

Bron: ISO/IEC 27001:2022 met Amd 1:2024; ISO/IEC 27002:2022; IAF MD 26:2023; Cyberbeveiligingswet artikel 69; Cyberbeveiligingsbesluit artikel 6 en 10 (nota van toelichting); Cyberbeveiligingsregeling sector overheid (Stcrt. 2026, 27679); Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1773 artikel 8

De versie van 2022 verving die van 2013 en kreeg in 2024 een wijziging over klimaatverandering. Bijlage A verwijst naar de beheersmaatregelen van ISO/IEC 27002:2022: 93 maatregelen in vier clausules, tegen 114 in veertien clausules in de oude versie. De overgangstermijn liep af op 31 oktober 2025, zodat een geaccrediteerd certificaat tegen de versie van 2013 sindsdien is verlopen of ingetrokken. In Nederland accrediteert de Raad voor Accreditatie (RvA) de instellingen die certificaten afgeven.

Een certificaat zegt iets over het managementsysteem, niet over elke beheersmaatregel. Volgens de RvA bevestigt het dat het managementsysteem aan de eisen voldoet en vermeldt het alleen de producten of diensten waarop dat systeem betrekking heeft; het is geen verklaring dat die producten of diensten aan eisen voldoen. Wie op het certificaat van een leverancier steunt, gaat daarom na of de afgenomen dienst binnen de reikwijdte valt en vraagt de verklaring van toepasselijkheid op, waarin staat welke maatregelen uit bijlage A zijn uitgesloten. Financiële entiteiten onder DORA mogen bij ICT-diensten voor kritieke of belangrijke functies na verloop van tijd niet uitsluitend op certificaten of auditrapporten steunen (Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1773, artikel 8).

De Cyberbeveiligingswet en DORA schrijven geen certificering voor. De toelichting bij het Cyberbeveiligingsbesluit noemt een managementsysteem volgens de ISO 27000-reeks als voorbeeld van de managementsystematiek die artikel 6 lid 4 vraagt, en voor essentiële overheidsorganisaties verwijst de Cyberbeveiligingsregeling sector overheid naar NEN-EN-ISO/IEC 27001:2023 en de BIO2. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) schrijft dat keurmerken geen zelfstandige status hebben bij de vraag of aan de wet is voldaan. ISAE 3402 en SOC 2 zijn iets anders: assurancerapporten van een auditor over beheersmaatregelen, bij ISAE 3402 type 2 ook over de werking gedurende een periode.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Is ISO/IEC 27001-certificering verplicht?

Nee. De Cyberbeveiligingswet, DORA en de BIO2 schrijven geen certificering voor; de BIO2 zegt dat uitdrukkelijk. Wel noemt de toelichting bij artikel 10 van het Cyberbeveiligingsbesluit certificering van toeleveranciers als manier om leveranciers te toetsen, en weegt de bevoegde autoriteit goedgekeurde certificeringsmechanismen mee bij handhaving (artikel 69 Cyberbeveiligingswet). Een certificaat vervangt de eigen beoordeling niet.

Wat is het verschil tussen ISO/IEC 27001 en ISO/IEC 27002?

ISO/IEC 27001 bevat de eisen aan het managementsysteem; daartegen vindt certificering plaats. ISO/IEC 27002:2022 werkt de beheersmaatregelen uit waarnaar bijlage A van 27001 verwijst, met een uitwerking per maatregel. Een organisatie gebruikt 27002 dus bij de keuze en inrichting van maatregelen, en verantwoordt die keuze in de verklaring van toepasselijkheid.

Waar let internal audit op bij een ISO-certificaat van een leverancier?

Op de reikwijdte: valt de afgenomen dienst eronder? Op de verklaring van toepasselijkheid: welke maatregelen zijn uitgesloten? En op de vraag of het certificaat tegen de versie van 2022 is afgegeven door een geaccrediteerde instelling. Een certificaat zegt weinig over de werking van afzonderlijke maatregelen; daarvoor zijn een assurancerapport type 2 of eigen toetsing nodig.

← Alle begrippen