Modellen & kwantificering

Modelinventaris (model inventory)

Een modelinventaris (model inventory) is het actuele overzicht van alle modellen die een organisatie gebruikt, met per model ten minste de eigenaar, het toepassingsgebied, de materialiteit, de goedkeuring, bekende zwakheden en de wijzigingen. De ECB-gids voor interne modellen spreekt van een register van interne modellen. De inventaris is de basis voor het beheersen van modelrisico, omdat zij laat zien welke besluiten op welke modellen steunen.

Bron: ECB Guide to internal models (juni 2026), Overarching principles, paragraaf 6, 7, 12 en 13; Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/439 artikel 32

Zonder volledige inventaris weet een bestuur niet waar het modelrisico zit. De ECB-gids voor interne modellen (juni 2026, niet bindend) verwacht dat een bank kan laten zien hoe haar documentatie en het register van interne modellen het begrip van die modellen ondersteunen. Per model noemt de gids de eigenaar, het toepassingsgebied, de materialiteit, de goedkeuringsdatum, eventuele beperkingen op het gebruik, de belangrijkste zwakheden, de belangrijkste wijzigingen en het versiebeheer. Ook modellen die bij externe leveranciers zijn gekocht, horen erin. Het register moet het leidinggevend orgaan en het senior management een volledig overzicht geven, en er horen beheersmaatregelen bij met een jaarlijkse review.

Voor ratingsystemen onder de interne-ratingsbenadering (IRB) voor kredietrisico is het register wettelijk verankerd. Artikel 32 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/439 laat de toezichthouder nagaan of de bank een register bijhoudt van alle huidige en eerdere versies van haar ratingsystemen over ten minste de laatste drie jaar, met per versie het toepassingsgebied, wie wanneer heeft goedgekeurd, de datum van invoering, een beschrijving van de wijzigingen en de wijzigingscategorie. De ECB verwacht bovendien een kader voor modelrisico voor alle modellen in gebruik, niet alleen voor de modellen voor de kapitaaleisen.

Een inventaris is pas bruikbaar als vastligt wat als model geldt; de ECB-gids vraagt die afbakening in het modelrisicobeleid. Toetsvragen voor de CRO en de auditcommissie: zijn ook AI-toepassingen, rekenbladen met eigen aannames en leveranciersmodellen opgenomen, heeft elk model een eigenaar en een validatiestatus, en sluit de inventaris aan op de modellen die in rapportages en besluiten worden gebruikt? Een modelinventaris is iets anders dan een risicoregister: het register beschrijft risico's, de inventaris de instrumenten waarmee risico's worden gemeten en besluiten worden onderbouwd.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Horen AI-modellen in de modelinventaris?

De ECB-gids voor interne modellen vraagt banken elk intern model regelmatig op complexiteit te beoordelen en modellen die bijvoorbeeld machine learning gebruiken als zeer complex te markeren. Omdat voor AI-systemen voor de kredietwaardigheid van natuurlijke personen vanaf 2 december 2027 de hoog-risicoverplichtingen van de AI-verordening gelden, ligt één inventaris met per systeem een eigenaar, een validatiestatus en de toepasselijke regels voor de hand.

Hoe lang blijven oude modelversies in het register?

Voor ratingsystemen onder de IRB-benadering ten minste drie jaar: artikel 32 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/439 vraagt een register van alle huidige en eerdere versies over die periode. De ECB-gids voor interne modellen vraagt daarnaast om documentatie gedurende een passende periode te bewaren, rekening houdend met wettelijke bewaartermijnen.

← Alle begrippen