Weerbaarheid & derden

Auditrecht (right-to-audit clause)

Een auditrecht (right-to-audit clause) is een contractbepaling die de afnemer, een door haar aangewezen derde en, in de financiële sector, de toezichthouder het recht geeft om bij een leverancier informatie op te vragen, te inspecteren en audits uit te voeren. DORA (Verordening (EU) 2022/2554, artikel 30 lid 3 onder e) eist bij ICT-diensten voor kritieke of belangrijke functies onbeperkte rechten van toegang, inspectie en audit. Hoe vaak het recht wordt gebruikt, bepaalt de organisatie risicogebaseerd.

Bron: Verordening (EU) 2022/2554 (DORA) artikel 28 lid 6 en artikel 30; Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1773 artikel 8; EBA/GL/2019/02 (paragraaf 85 t/m 93); Besluit prudentiële regels Wft artikel 31; Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2690

DORA geeft de financiële entiteit, een aangewezen derde en de bevoegde autoriteit bij ICT-diensten voor kritieke of belangrijke functies onbeperkte rechten van toegang, inspectie en audit, met het recht ter plaatse kopieën van relevante documenten te maken. De aanbieder werkt volledig mee aan inspecties, ook van de Lead Overseer, en geeft duidelijkheid over reikwijdte, werkwijze en frequentie. Raken audits de rechten van andere klanten, dan kunnen partijen andere vormen van zekerheid afspreken (artikel 30 lid 3 onder e). Frequentie en onderwerpen bepaalt de entiteit risicogebaseerd, volgens algemeen aanvaarde auditstandaarden (artikel 28 lid 6).

Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1773 (artikel 8) noemt als middelen de eigen interne audit of een aangewezen derde en, waar passend, gezamenlijke audits met andere klanten van dezelfde aanbieder (pooled audits), certificaten en auditrapporten van de aanbieder; op die laatste twee mag de entiteit na verloop van tijd niet uitsluitend steunen. Voor niet-ICT-uitbesteding door banken en betaalinstellingen vragen de richtsnoeren EBA/GL/2019/02 (paragraaf 85 t/m 93) vergelijkbare toegangs- en auditrechten, en het Besluit prudentiële regels Wft eist bij structurele uitbesteding onder meer onderzoek ter plaatse door de toezichthouders (artikel 31). Voor digitale aanbieders onder de Cyberbeveiligingswet vraagt Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2690 waar passend een recht op audit of op auditrapporten.

Een auditrecht werkt alleen als het in het contract staat. DNB stelde in mei 2025 vast dat 34 procent van de verzekeraars en pensioenfondsen alle ICT-contracten voor kritieke of belangrijke functies in lijn met DORA had gebracht. Voor de interne auditfunctie is het auditrecht de basis om bij een leverancier werk te doen onder de Topical Requirement Third-Party van het IIA; een ISAE 3402-rapport is een aanvulling, geen vervanging. Auditcommissies kunnen vragen welke rechten zijn vastgelegd, of ze worden gebruikt en hoe de uitkomsten worden opgevolgd.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Mag een organisatie volstaan met het assurancerapport van de leverancier?

Niet blijvend bij ICT-diensten voor kritieke of belangrijke functies. Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1773 staat certificaten en auditrapporten van de aanbieder toe, mits de entiteit tevreden is over het auditplan, de reikwijdte de belangrijke systemen en beheersmaatregelen dekt, het rapport actueel is en de werking van de beheersmaatregelen is getest. Het contract moet daarnaast het recht op eigen en gezamenlijke audits bevatten (artikel 8 lid 3).

Wat is een pooled audit?

Een pooled audit is een gezamenlijke audit door meerdere klanten van dezelfde leverancier, of door een derde die zij samen aanwijzen. Zo zetten zij auditcapaciteit efficiënter in en beperken zij de belasting voor klanten en leverancier. Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1773 noemt pooled audits en gezamenlijke ICT-tests, inclusief TLPT, als middel (artikel 8 lid 2); de richtsnoeren EBA/GL/2019/02 doen dat voor uitbesteding (paragraaf 91).

Heeft ook de toezichthouder een auditrecht bij de leverancier?

Ja. Onder DORA gelden de rechten van toegang, inspectie en audit bij ICT-diensten voor kritieke of belangrijke functies ook voor de bevoegde autoriteit (artikel 30 lid 3 onder e), en elk ICT-contract verplicht de aanbieder volledig mee te werken met de bevoegde autoriteiten en afwikkelingsautoriteiten (artikel 30 lid 2 onder g). Bij structurele uitbesteding eist het Besluit prudentiële regels Wft dat de overeenkomst onderzoek ter plaatse door de toezichthouders mogelijk maakt.

← Alle begrippen