Weerbaarheid & derden

Incidentbeheer (incident management)

Incidentbeheer (incident management) is het proces waarmee een organisatie incidenten detecteert, registreert, classificeert, afhandelt en evalueert, en ernstige incidenten tijdig intern escaleert en extern meldt. DORA (Verordening (EU) 2022/2554, artikel 17 t/m 19) schrijft financiële entiteiten een beheerproces voor ICT-gerelateerde incidenten voor, met een meldplicht voor ernstige incidenten; de Cyberbeveiligingswet en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) kennen eigen meldplichten. Incidentbeheer handelt een verstoring af; crisismanagement stuurt als die de hele organisatie bedreigt.

Bron: Verordening (EU) 2022/2554 (DORA) artikel 3, 6 lid 5, 17, 18 en 19; Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/301 artikel 5; Cyberbeveiligingswet artikel 26 t/m 31; Wet weerbaarheid kritieke entiteiten artikel 17; ESA's, rapport over ernstige ICT-incidenten 2025 (JC 2026 16)

DORA vraagt een proces om ICT-gerelateerde incidenten te detecteren, te beheren en te melden (artikel 17). Alle incidenten en significante cyberdreigingen worden geregistreerd, en onderliggende oorzaken worden opgespoord en weggenomen. Het proces kent vroegtijdige waarschuwingsindicatoren, een indeling naar prioriteit, ernst en het kritieke karakter van de geraakte diensten, vaste rollen, communicatieplannen en interne escalatie. Ten minste ernstige incidenten gaan naar senior management, en het leidinggevend orgaan wordt geïnformeerd over impact, respons en extra beheersmaatregelen. De classificatie volgt artikel 18, met onder meer het aantal geraakte cliënten, de duur, de geografische spreiding, gegevensverlies en de economische impact.

Voor de melding van een ernstig incident geldt Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/301: een initiële melding binnen vier uur na de classificatie als ernstig en uiterlijk 24 uur na kennisname, een tussentijds verslag binnen 72 uur na de initiële melding en een eindverslag uiterlijk een maand na het laatste tussentijdse verslag. De Cyberbeveiligingswet kent een eigen klok voor significante incidenten: een vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur, een melding binnen 72 uur en een eindverslag binnen een maand (artikel 26, 27 en 29). De Wwke vraagt een melding binnen 24 uur bij een aanzienlijke verstoring van een essentiële dienst (artikel 17).

Het eerste jaarrapport van de Europese toezichthouders telde over 2025 3.383 ernstige ICT-incidenten in de EU (ESA's, juni 2026). Voor bestuur en raad van commissarissen telt vooral of de escalatie werkt: wie beslist binnen vier uur over de melding, en komt de oorzakenanalyse terug in het risicobeheer? DORA laat het kader voor ICT-risicobeheer na ernstige incidenten opnieuw beoordelen (artikel 6 lid 5). Incidentbeheer is breder dan het melden van een datalek onder de AVG, dat een eigen termijn van 72 uur heeft, al kan één gebeurtenis onder beide vallen.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Binnen welke termijn moet een ernstig ICT-incident onder DORA worden gemeld?

De initiële melding volgt zo vroeg mogelijk, binnen vier uur nadat het incident als ernstig is geclassificeerd en uiterlijk 24 uur na kennisname. Wordt een incident pas later als ernstig aangemerkt, dan geldt vier uur na die classificatie. Daarna volgen een tussentijds verslag binnen 72 uur na de initiële melding en een eindverslag uiterlijk een maand na het laatste tussentijdse verslag (Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/301, artikel 5).

Gelden de meldplichten van DORA en de Cyberbeveiligingswet naast elkaar?

Voor financiële entiteiten onder DORA vervalt de meldplicht van de Cyberbeveiligingswet als de sectorregels ten minste gelijkwaardig zijn (artikel 31 Cyberbeveiligingswet); zij melden volgens DORA. Andere organisaties kunnen bij één gebeurtenis meer meldplichten tegelijk hebben, zoals de Cyberbeveiligingswet, de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) en de AVG, elk met een eigen termijn en kanaal. Een incidentproces dat die termijnen naast elkaar bewaakt, voorkomt een gemiste melding.

Wanneer is een ICT-incident ernstig?

DORA noemt een ICT-gerelateerd incident ernstig als het een groot negatief effect heeft op de netwerk- en informatiesystemen die kritieke of belangrijke functies ondersteunen (artikel 3 punt 10). De financiële entiteit classificeert incidenten aan de hand van de criteria van artikel 18, zoals geraakte cliënten, duur, geografische spreiding, gegevensverlies, kritieke diensten en economische impact, uitgewerkt in Gedelegeerde Verordening (EU) 2024/1772.

← Alle begrippen