Weerbaarheid & derden

Disaster recovery (herstel na een calamiteit)

Disaster recovery (DR) is het herstel van ICT-systemen, gegevens en infrastructuur na een ernstige verstoring, met back-ups, uitwijkvoorzieningen en vooraf vastgestelde hersteltijd- en herstelpuntdoelstellingen. Het is het technische deel van het bedrijfscontinuïteitsbeheer. DORA (Verordening (EU) 2022/2554, artikel 11 en 12) vraagt financiële entiteiten ICT-respons- en herstelplannen, een back-upbeleid en gescheiden herstelsystemen; NIS2 en de Cyberbeveiligingswet rekenen herstel tot de verplichte beveiligingsmaatregelen.

Bron: Verordening (EU) 2022/2554 (DORA) artikel 5 lid 2, artikel 11, 12, 60 en 61; Richtlijn (EU) 2022/2555 (NIS2) artikel 21 lid 2; Cyberbeveiligingswet artikel 21 lid 3; NIST SP 800-34 Rev. 1; IIA Topical Requirement Organizational Resilience (2026)

DORA werkt herstel uit in artikel 12. Financiële entiteiten leggen een back-upbeleid vast met de reikwijdte en de minimale frequentie van back-ups, afhankelijk van het kritieke karakter of de vertrouwelijkheid van de gegevens, en testen back-up- en herstelprocedures periodiek. Herstel met eigen systemen gebeurt op systemen die fysiek en logisch zijn gescheiden van het bronsysteem, en andere entiteiten dan micro-ondernemingen houden redundante ICT-capaciteit aan. Per functie stellen zij hersteltijd- en herstelpuntdoelstellingen vast, die ervoor zorgen dat de overeengekomen dienstverleningsniveaus ook in extreme scenario's worden gehaald (lid 6). Na herstel volgen controles op de integriteit van de gegevens (lid 7).

De term disaster recovery plan staat ook in de Europese regels voor centrale tegenpartijen, transactieregisters en centrale effectenbewaarinstellingen; DORA heeft die bepalingen zo gewijzigd dat het plan de ICT-continuïteits- en herstelplannen volgens DORA omvat (artikel 60 en 61). NIS2 noemt disaster recovery bij de maatregelen voor bedrijfscontinuïteit (artikel 21 lid 2 onder c); de Cyberbeveiligingswet zet dat om als bedrijfscontinuïteit, zoals back-upbeheer en herstelplannen, en crisisbeheer (artikel 21 lid 3 onder c).

Het leidinggevend orgaan van een financiële entiteit keurt de ICT-respons- en herstelplannen goed en evalueert ze periodiek (artikel 5 lid 2 onder e); de plannen worden ten minste jaarlijks getest (artikel 11 lid 6) en, behalve bij micro-ondernemingen, onafhankelijk intern geaudit (artikel 11 lid 3). Disaster recovery verschilt van bedrijfscontinuïteitsbeheer, dat ook mensen, locaties en processen omvat, en van crisismanagement, dat de besluitvorming op strategisch niveau stuurt. De Topical Requirement Organizational Resilience van het IIA rekent het disaster recovery plan uitdrukkelijk tot de weerbaarheid van de organisatie.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen RTO en RPO?

De hersteltijddoelstelling (recovery time objective, RTO) is de tijd waarbinnen een systeem of functie na een uitval weer moet werken voordat de gevolgen onaanvaardbaar worden. De herstelpuntdoelstelling (recovery point objective, RPO) is het moment tot waar gegevens moeten kunnen worden hersteld, en bepaalt dus hoeveel gegevensverlies aanvaardbaar is. NIST omschrijft beide in SP 800-34 Rev. 1; DORA vraagt ze per functie vast te stellen.

Hoe vaak moet een disaster recovery plan worden getest?

DORA vraagt financiële entiteiten de ICT-respons- en herstelplannen ten minste jaarlijks te testen en daarnaast na wezenlijke wijzigingen in ICT-systemen die kritieke of belangrijke functies ondersteunen. Andere entiteiten dan micro-ondernemingen testen daarbij scenario's van cyberaanvallen en het overschakelen naar redundante capaciteit en back-ups (artikel 11 lid 6). Back-up- en herstelprocedures worden periodiek getest (artikel 12 lid 2).

Valt disaster recovery onder de Cyberbeveiligingswet?

Ja, voor essentiële en belangrijke entiteiten. NIS2 noemt disaster recovery bij de maatregelen voor bedrijfscontinuïteit (artikel 21 lid 2 onder c), en de Cyberbeveiligingswet vraagt sinds 15 augustus 2026 maatregelen voor bedrijfscontinuïteit, zoals back-upbeheer en herstelplannen (artikel 21 lid 3 onder c). Voor financiële entiteiten onder DORA vervalt die zorgplicht bij ten minste gelijkwaardige sectorregels.

← Alle begrippen