Risicomanagement

Risicosnelheid (risk velocity)

Risicosnelheid (risk velocity) is de tijd die verstrijkt tussen het optreden van een risicogebeurtenis en het moment waarop de organisatie de gevolgen merkt: hoe snel een risico tot impact leidt. Zij vult kans en impact aan bij het beoordelen en prioriteren van risico's. Een hoge risicosnelheid laat weinig tijd om bij te sturen en vraagt daarom vooraf voorbereide maatregelen en mandaten.

Bron: COSO ERM 2017 (principe 11); COSO en WBCSD, Applying ERM to ESG-related risks (2018); COSO, Compliance Risk Management: Applying the COSO ERM Framework (2020); Verordening (EU) 2022/2554 (DORA) artikel 6 lid 8; Cyberbeveiligingswet artikel 26; DNB, Overzicht Financiële Stabiliteit voorjaar 2026

COSO omschrijft snelheid (speed of onset or velocity) als de tijd die een risicogebeurtenis nodig heeft om zich te manifesteren, of de tijd tussen de gebeurtenis en het moment waarop de onderneming de eerste gevolgen voelt (COSO en WBCSD, 2018, begrippenlijst). In COSO ERM 2017 beoordeelt de organisatie de ernst van risico's (principe 11). In de toepassingen op ESG-risico's (2018) en op compliancerisico's (2020) beschrijft COSO dat sommige organisaties naast kans en impact ook snelheid meewegen; de toepassing van 2020 noemt daarnaast persistentie, hoe lang een risico doorwerkt, en herstel, hoe lang het duurt om het probleem te verhelpen.

Voor bestuur en CRO bepaalt snelheid hoeveel tijd er is om te reageren. Bij een langzaam risico, zoals een geleidelijke verschuiving in de markt, is er ruimte voor analyse en besluitvorming in de gewone cyclus. Bij een snel risico, zoals een cyberaanval, moeten escalatieroutes, mandaten en draaiboeken klaarliggen. DNB schreef in het Overzicht Financiële Stabiliteit van het voorjaar van 2026 dat de tijd tussen het ontdekken en het misbruiken van een kwetsbaarheid in software is gedaald van maanden of weken naar binnen uren of zelfs minuten. Ook de Cyberbeveiligingswet rekent met korte termijnen: na kennisname van een significant incident volgt onverwijld, en anders binnen 24 uur, een vroegtijdige waarschuwing (artikel 26).

Risicosnelheid is iets anders dan kans en iets anders dan impacttolerantie. Kans gaat over de vraag of iets gebeurt, snelheid over hoe snel de gevolgen er zijn, en impacttolerantie over hoeveel verstoring een organisatie wil accepteren; DORA vraagt financiële entiteiten die impacttolerantie voor ICT-verstoringen te analyseren (artikel 6 lid 8 van Verordening (EU) 2022/2554). Snelheid helpt ook bij het kiezen van key risk indicators: hoe sneller een risico doorwerkt, hoe eerder het signaal moet komen.

Risk Insight van ONE Risk Advisory identificeert de enterprise-, proces- en IT-risico's die er het meest toe doen en prioriteert ze naar impact en waarschijnlijkheid.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Verwante dienst Risk Insight

Veelgestelde vragen

Hoe neem je risicosnelheid op in een risicobeoordeling?

Door per risico naast kans en impact de verwachte tijd tot impact vast te leggen, bijvoorbeeld in een paar vaste tijdsklassen. COSO beschrijft dat sommige organisaties hun prioritering op snelheid bijstellen: twee risico's met dezelfde score krijgen dan een andere volgorde als het ene binnen dagen en het andere pas na maanden doorwerkt.

Wat is het verschil tussen risicosnelheid en impacttolerantie?

Risicosnelheid zegt hoe snel de gevolgen van een gebeurtenis optreden. Impacttolerantie zegt hoeveel verstoring een organisatie bereid is te accepteren, bijvoorbeeld hoe lang een kritieke dienst mag uitvallen. DORA vraagt financiële entiteiten in hun strategie voor digitale operationele weerbaarheid de impacttolerantie voor ICT-verstoringen te analyseren (artikel 6 lid 8). Samen bepalen beide hoeveel tijd er is om in te grijpen.

Is risicosnelheid hetzelfde als persistentie?

Nee. In de toepassing van COSO ERM op compliancerisico's (2020) staan drie tijdsaspecten naast elkaar: snelheid is hoe snel een risico de organisatie raakt, persistentie hoe lang het doorwerkt en herstel hoe lang het duurt om het probleem te verhelpen. Als voorbeeld van persistentie noemt COSO mediaberichtgeving over strafbare feiten die vier of vijf jaar aanhoudt.

← Alle begrippen