Risicomanagement

Risk appetite statement (RAS)

Een risk appetite statement (RAS) is de schriftelijke vastlegging van de soorten en de omvang van de risico's die een organisatie bereid is te aanvaarden, of juist wil vermijden, om haar doelstellingen te bereiken. Het bevat kwalitatieve uitspraken en kwantitatieve maatstaven, bijvoorbeeld voor kapitaal, resultaat en liquiditeit, en vormt de kern van het risk appetite framework. De Financial Stability Board (FSB) omschreef het begrip in 2013.

Bron: FSB, Principles for an Effective Risk Appetite Framework (2013); Code Banken (NVB); Nederlandse Corporate Governance Code 2025 (bepalingen 1.2.1 en 1.4.2); COSO, Risk Appetite: Critical to Success (2020); ECB, Aggregated results of the 2025 SREP; Basel Committee, Revisions to the principles for the sound management of operational risk (2021); Verordening (EU) 2022/2554 (DORA) artikel 6

Volgens de FSB-principes (2013) stelt de board het risk appetite framework vast en keurt de board het RAS goed; dat wordt opgesteld samen met de CEO, de CRO en de CFO. In het Nederlandse two-tier-model stelt het bestuur de risicobereidheid vast en houdt de raad van commissarissen toezicht. Bij banken legt de raad van bestuur de risicobereidheid volgens de Code Banken ten minste eenmaal per jaar, en bij tussentijdse materiële wijzigingen, ter goedkeuring voor aan de raad van commissarissen. Voor beursvennootschappen vraagt de Code 2025 dat het bestuur de risicobereidheid vaststelt (bepaling 1.2.1) en de voornaamste risico's daaraan relateert in het bestuursverslag (bepaling 1.4.2 onder i).

De FSB vraagt een RAS dat aansluit op strategie, kapitaal- en financiële planning en beloning, met kwantitatieve maatstaven die in limieten zijn te vertalen en kwalitatieve uitspraken met grenzen of indicatoren. Het RAS kijkt vooruit en wordt waar passend getoetst met scenario's en stresstests. Ook moeilijk meetbare risico's horen erin, zoals reputatie- en gedragsrisico, witwassen en onethisch handelen. COSO adviseert in Risk Appetite: Critical to Success (2020) uitspraken te koppelen aan doelstellingen en vage woorden als 'gemiddeld' te vermijden of te preciseren.

Het RAS is één onderdeel van het risk appetite framework (RAF), naast de risicolimieten, de rollen en de processen voor bewaking en escalatie. Bij een benchmark van het RAF bij 28 banken (SREP 2025) zag de ECB dat de meeste banken een volwassen raamwerk hebben, maar noemde zij onder meer de dekking van sommige niet-financiële risico's, de aansluiting tussen risico-identificatie en risk appetite en de granulariteit van maatstaven en limieten als aandachtspunten. DORA vraagt financiële entiteiten bovendien het risicotolerantieniveau voor ICT-risico vast te stellen in overeenstemming met hun risicobereidheid (artikel 6 lid 8 onder b).

Met Governance & Control Design ontwerpt ONE Risk Advisory risk governance-modellen voor besluitvorming, escalatie en rapportagelijnen.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Verwante dienst Governance & Control Design

Veelgestelde vragen

Wie stelt het risk appetite statement vast?

Het bestuur stelt de risicobereidheid vast en de raad van commissarissen houdt toezicht (Code 2025, bepaling 1.2.1). Bij banken legt de raad van bestuur de risicobereidheid volgens de Code Banken ten minste jaarlijks ter goedkeuring voor aan de raad van commissarissen. De FSB (2013) vraagt dat de CEO, de CRO en de CFO het RAS samen opstellen en dat de board het daadwerkelijk toetst en goedkeurt.

Moet een organisatie buiten de financiële sector een RAS hebben?

De FSB-principes en de Code Banken richten zich op financiële instellingen. Een beursvennootschap stelt volgens de Code 2025 wel haar risicobereidheid vast en verantwoordt die, onder pas toe of leg uit, en een RAS is een manier om dat vast te leggen. COSO schrijft in Risk Appetite: Critical to Success (2020) dat risk appetite alle organisaties kan helpen hun prestaties beter te begrijpen en te sturen.

Hoe vaak wordt een RAS herzien?

Bij Nederlandse banken gaat de risicobereidheid volgens de Code Banken ten minste eenmaal per jaar ter goedkeuring naar de raad van commissarissen, en daarnaast bij tussentijdse materiële wijzigingen. Het Bazels Comité vraagt de board voor operationeel risico een risk appetite and tolerance statement goed te keuren en regelmatig te herzien (2021). De FSB (2013) vraagt de board de risk appetite ook mee te wegen bij fusies, overnames en groei.

← Alle begrippen