Risk appetite framework (RAF)
Een risk appetite framework (RAF) is het geheel van beleid, processen, beheersmaatregelen, systemen en rollen waarmee een organisatie haar risicobereidheid vaststelt, communiceert en bewaakt. Het omvat het risk appetite statement, de risicolimieten en de verdeling van taken tussen bestuur, management, risicomanagementfunctie en internal audit. De Financial Stability Board (FSB) beschreef het begrip in 2013 voor financiële instellingen.
Bron: FSB, Principles for an Effective Risk Appetite Framework (2013); EBA/GL/2021/05 (paragraaf 22); ECB, Aggregated results of the 2025 SREP; Richtlijn 2009/138/EG (Solvency II) artikel 45; Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35 artikel 259; DNB, Good Practice Risicomanagement 2018 Verzekeraars; COSO, Risk Appetite: Critical to Success (2020); IIA Statement of Position ERM (2026)
Het RAF maakt de risicobereidheid werkzaam in de hele organisatie. Volgens de FSB-principes (2013) is de board verantwoordelijk voor het vaststellen van een RAF voor de hele instelling, voor de samenhang met strategie, kapitaalplanning, risicocapaciteit en beloning, en voor een onafhankelijke beoordeling van opzet en werking. Het raamwerk wordt van boven gedragen door de board en van onder door de betrokkenheid van management op alle niveaus. De CRO bewaakt de limieten onafhankelijk en escaleert materiële overschrijdingen direct naar board en CEO.
In de Europese bankensector stelt het leidinggevend orgaan volgens de EBA-richtsnoeren interne governance (EBA/GL/2021/05, paragraaf 22 onder b) de risicostrategie, de risk appetite en het risicobeheerkader vast en bewaakt het die. Bij een benchmark van 28 banken in de SREP 2025 zag de ECB dat de meeste een volwassen RAF hebben, met aandachtspunten zoals de governance rond het raamwerk en de granulariteit van maatstaven en limieten. Solvency II spreekt niet van risk appetite: verzekeraars werken met goedgekeurde risicotolerantielimieten per risicocategorie (artikel 259 Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35), die DNB in een good practice uit 2018 met de risicobereidheid verbindt. DORA vraagt een risicotolerantieniveau voor ICT-risico in overeenstemming met de risicobereidheid.
Voor organisaties buiten de financiële sector stelt COSO in Risk Appetite: Critical to Success (2020) dat risk appetite geen apart raamwerk is: risicobeheersing binnen de risk appetite hoort deel te zijn van het beheer van de risico's als portefeuille, niet een losstaande activiteit. Dezelfde bouwstenen helpen wel: een vastgestelde risicobereidheid, vertaling naar grenzen en indicatoren, en afspraken over rapportage en escalatie. Het RAF is smaller dan het raamwerk voor Enterprise Risk Management van COSO ERM 2017, omdat het alleen over de risicobereidheid en de bewaking daarvan gaat.
Met Governance & Control Design ontwerpt ONE Risk Advisory risk governance-modellen voor besluitvorming, escalatie en rapportagelijnen.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Verwante dienst Governance & Control Design
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een risk appetite framework en een risk appetite statement?
Het risk appetite statement is de schriftelijke uitspraak over de soorten en de omvang van het risico dat de organisatie wil aanvaarden. Het risk appetite framework is het geheel daaromheen: beleid, processen, beheersmaatregelen, systemen, risicolimieten en rollen waarmee die uitspraak wordt vastgesteld, gecommuniceerd en bewaakt. Het statement is dus een onderdeel van het framework (FSB, 2013).
Geldt een risk appetite framework ook voor verzekeraars en pensioenfondsen?
Niet onder die naam. Solvency II vraagt verzekeraars goedgekeurde risicotolerantielimieten per risicocategorie, die meewegen in de ORSA. De Pensioenwet kent de risicohouding, sinds de Wet toekomst pensioenen omschreven naar de beleggingsrisico's die deelnemers willen en kunnen dragen; dat is geen risicobereidheid voor alle risico's van het fonds. In haar uitvraag naar operationele risico's kijkt DNB in beide sectoren wel naar risicotolerantiegrenzen.
Welke rol heeft internal audit bij het risk appetite framework?
Volgens de FSB (2013) neemt internal audit het RAF routinematig mee in de audits en beoordeelt zij periodiek onafhankelijk de opzet en werking. Het IIA noemt in zijn Statement of Position over Enterprise Risk Management van 8 juli 2026 assurance dat risk appetite en risk tolerance zijn vastgesteld en doorwerken in de besluitvorming. Internal audit neemt zelf geen besluiten over risicoresponsen.