Risicomanagement

Risicoprofiel

Een risicoprofiel is het samengestelde beeld van de risico's waaraan een organisatie, een onderdeel of een activiteit op een bepaald moment is blootgesteld, per risicocategorie en vóór en na beheersmaatregelen. Het profiel beschrijft het risico dat feitelijk wordt gelopen; de risk appetite beschrijft het risico dat de organisatie wil aanvaarden. Een risicoprofiel kan op elk niveau bestaan, de portfolio view is het organisatiebrede beeld.

Bron: FSB, Principles for an Effective Risk Appetite Framework (2013); COSO, Risk Appetite: Critical to Success (2020); Code Banken (NVB); Richtlijn 2009/138/EG (Solvency II) artikel 45; Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35 artikel 269; Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen artikel 18b; NIST IR 8286 Rev. 1 (2025)

Het risicoprofiel is de spiegel voor de risk appetite. De FSB (2013) omschrijft het als een momentopname van de bruto en, waar passend, netto blootstellingen, opgeteld binnen en over de risicocategorieën en gebaseerd op vooruitkijkende aannames. De CRO rapporteert volgens de FSB regelmatig over het risicoprofiel ten opzichte van de risk appetite. Bij Nederlandse banken bespreekt de raad van commissarissen volgens de Code Banken het risicoprofiel en beoordeelt de raad of kapitaalallocatie, liquiditeitsbeslag en bedrijfsactiviteiten passen binnen de goedgekeurde risicobereidheid.

COSO ziet risicoprofiel en portfolio view allebei als een samengesteld beeld van het risico dat de prestaties ten opzichte van strategie en doelstellingen kan raken; een profiel kan op elk niveau van de organisatie bestaan (Risk Appetite: Critical to Success, 2020). Strategische keuzes veranderen het profiel: COSO (2020) laat zien dat een groeidoel van 2 procent een heel ander risicoprofiel geeft dan een groeidoel van 12 procent.

In de Nederlandse financiële sector is het risicoprofiel een wettelijk ijkpunt. De ORSA van een verzekeraar houdt rekening met het specifieke risicoprofiel (Solvency II, artikel 45), en de risicomanagementfunctie monitort het algemene risicoprofiel van de onderneming als geheel (artikel 269 Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35). Een pensioenfonds maakt ten minste driejaarlijks een eigenrisicobeoordeling, en zo spoedig mogelijk een nieuwe na een significante wijziging van het risicoprofiel (artikel 18b Besluit FTK); volgens DNB is de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel zo'n wijziging.

Met Risk Insight brengt ONE Risk Advisory via Enterprise, Process en IT Risk Assessments in beeld welke risico's en kansen de doelstellingen van een organisatie het sterkst beïnvloeden.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Verwante dienst Risk Insight

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een risicoprofiel en de risk appetite?

Het risicoprofiel beschrijft welke risico's een organisatie op een bepaald moment feitelijk loopt; de risk appetite beschrijft welke soorten en hoeveel risico zij wil aanvaarden. Het verschil tussen beide is stuurinformatie: ligt het profiel boven de appetite, dan zijn maatregelen of een bewust besluit van het bestuur nodig. De FSB (2013) laat de CRO daarom regelmatig over het profiel ten opzichte van de appetite rapporteren.

Wat is het verschil tussen een risicoprofiel en een risicoregister?

Een risicoregister legt afzonderlijke risico's vast met beschrijving, eigenaar, beoordeling en maatregelen. Een risicoprofiel vat die risico's samen tot een beeld per risicocategorie of onderdeel, vaak met de omvang vóór en na beheersmaatregelen. NIST beschrijft hoe registers van onderdelen worden genormaliseerd en samengevoegd tot een ondernemingsregister en een enterprise risk profile (NIST IR 8286 Rev. 1, 2025).

Wat betekent risicoprofiel bij een pensioenfonds?

Bij een pensioenfonds gaat het risicoprofiel over de risico's van het fonds en van de uitgevoerde regelingen. Een significante wijziging vraagt zo spoedig mogelijk een nieuwe eigenrisicobeoordeling (artikel 18b Besluit FTK), en DNB rekent de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel daartoe. Het risicoprofiel is iets anders dan de risicohouding, die de Pensioenwet sinds de Wet toekomst pensioenen omschrijft naar de beleggingsrisico's die deelnemers willen en kunnen dragen.

← Alle begrippen