Risicomanagement

Risicomonitoring

Risicomonitoring is het doorlopend en periodiek volgen van risico's, risico-indicatoren, limieten en beheersmaatregelen, zodat veranderingen in het risicoprofiel tijdig worden opgemerkt en de organisatie kan bijsturen. Zij toetst of eerdere beoordelingen nog kloppen. Risicomonitoring richt zich op de risico's zelf; het evalueren of de interne beheersing aanwezig is en werkt, heet in COSO Internal Control 2013 monitoringactiviteiten.

Bron: COSO ERM 2017 (principes 15 t/m 17); COSO Internal Control: Integrated Framework (2013); DNB, Good Practice Risicomanagement 2018 Verzekeraars; Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35 artikel 269; BCBS, Revisions to the principles for the sound management of operational risk (2021), principe 8; IIA Statement of Position The Role of the Internal Audit Function in Enterprise Risk Management (2026); Corporate Governance Code 2025 (bepaling 1.2.3)

In COSO ERM 2017 hoort risicomonitoring bij de component Review and Revision: de organisatie beoordeelt substantiële veranderingen die strategie en doelstellingen kunnen raken (principe 15), bekijkt prestaties in samenhang met risico (principe 16) en verbetert haar Enterprise Risk Management (principe 17). COSO noemt Enterprise Risk Management in de Executive Summary een systeem van monitoren, leren en verbeteren. DNB schrijft in de Good Practice Risicomanagement 2018 voor verzekeraars, een niet-bindende uitleg, dat monitoring ook bestaat uit het opnieuw meten van risico's na toepassing van de beheersmaatregelen, afgezet tegen de totale risicobereidheid en de risicotolerantielimieten.

De eerste lijn volgt de eigen risico's en beheersmaatregelen in de dagelijkse operatie; de tweede lijn bewaakt limieten en het totale risicoprofiel. Bij verzekeraars monitort de risicomanagementfunctie het risicomanagementsysteem en het algemene risicoprofiel (artikel 269 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35). Bij banken verwacht het Bazels Comité dat senior management een proces inricht om operationele risicoprofielen en materiële blootstellingen regelmatig te monitoren (BCBS, 2021, principe 8). Internal audit neemt dat niet over: volgens het IIA-standpunt over Enterprise Risk Management van juli 2026 is internal audit geen eigenaar van de opvolging door het management.

Risicomonitoring steunt op key risk indicators met vooraf vastgestelde drempels, op incident- en verliesdata en op signalen over opkomende risico's. Bij een geaccepteerd risico volgt zij de aannames achter het acceptatiebesluit. Het verschil met risicorapportage is de functie: monitoring signaleert, rapportage brengt het signaal bij wie moet besluiten.

Optimisation & Assurance Readiness van ONE Risk Advisory versterkt governance en beheersing via gerichte reviews en continue verbetering, onder meer met een Risk Management Quality Assessment tegen COSO ERM 2017 en ISO 31000.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Verwante dienst Optimisation & Assurance Readiness

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen risicomonitoring en monitoringactiviteiten in COSO?

Risicomonitoring volgt de risico's zelf: of kans, impact en indicatoren veranderen en of limieten worden gehaald. Monitoringactiviteiten zijn in COSO Internal Control 2013 een van de vijf componenten: doorlopende en afzonderlijke evaluaties die vaststellen of de componenten van de interne beheersing aanwezig zijn en werken. Beide vullen elkaar aan.

Wie is verantwoordelijk voor risicomonitoring?

Het management, als eerste lijn, volgt de eigen risico's en beheersmaatregelen. De risicomanagementfunctie bewaakt limieten en het totale risicoprofiel en meldt materiële overschrijdingen. Internal audit geeft assurance op de werking van dat geheel, maar is volgens het IIA-standpunt over Enterprise Risk Management (2026) geen eigenaar van de opvolging door het management.

Hoe vaak moeten risico's worden gemonitord?

Dat hangt af van het risico. Snel veranderende risico's, zoals cyberrisico's, vragen doorlopende signalering met indicatoren; langzame strategische risico's passen in een periodieke cyclus. Bij beursvennootschappen beoordeelt het bestuur ten minste jaarlijks de opzet en werking van de risicobeheersingssystemen en houdt het daarbij onder meer rekening met geconstateerde zwaktes en bevindingen van de interne auditfunctie (Code 2025, bepaling 1.2.3).

← Alle begrippen