Risicomanagement

Kans (opportunity)

Een kans (opportunity) is een mogelijke gebeurtenis of ontwikkeling die het realiseren van strategie en doelstellingen positief kan beïnvloeden. COSO ERM 2017 en ISO 31000 erkennen dat risico zowel positieve als negatieve gevolgen kan hebben; een kans is de positieve kant daarvan. Niet te verwarren met kans in de betekenis van waarschijnlijkheid (likelihood), zoals in de kans-impactmatrix.

Bron: COSO ERM 2017 (Executive Summary); COSO en WBCSD, Applying ERM to ESG-related risks (2018); COSO, Risk Appetite: Critical to Success (2020); COSO Internal Control: Integrated Framework (2013); ISO 31000:2018; ISO 9001:2026; IIA Statement of Position The Role of the Internal Audit Function in Enterprise Risk Management (2026)

Risico heeft in COSO ERM 2017 en ISO 31000 uitdrukkelijk ook een positieve kant. COSO ERM 2017 noemt als voordeel dat het management nieuwe kansen kan herkennen door zowel positieve als negatieve aspecten van risico te bekijken, en stelt dat verandering kansen schept en niet alleen de mogelijkheid van crises (Executive Summary, 2017). ISO omschrijft risico in ISO 31000 als het effect van onzekerheid op doelstellingen en schrijft op de pagina van de norm dat risico's zowel bedreigingen kunnen vormen als kansen kunnen bieden. COSO Internal Control 2013 omschrijft risico daarentegen alleen negatief: de mogelijkheid dat een gebeurtenis het halen van doelstellingen nadelig beïnvloedt.

Voor het bestuur betekent dit dat risicomanagement ook gaat over de keuze welke kansen de organisatie wil benutten en hoeveel risico zij daarvoor aanvaardt. In COSO is benutten (pursue) een van de vijf categorieën van risicorespons, naast accepteren, vermijden, verminderen en delen; valt de ernst binnen de risicobereidheid, dan accepteren of benutten organisaties het risico doorgaans (COSO en WBCSD, 2018). COSO wijst er ook op dat kiezen voor de status quo een risico is dat het management moet beoordelen (Risk Appetite: Critical to Success, 2020). In het IIA-standpunt over Enterprise Risk Management van juli 2026 omvat ERM het identificeren, beoordelen, beheersen, monitoren en rapporteren van risico's, zowel bedreigingen als kansen.

Een kans is iets anders dan een meevaller achteraf: het gaat om een vooraf herkende mogelijkheid waarover een besluit wordt genomen, met een eigenaar. In een risico- en kansenanalyse staan beide naast elkaar en worden zij met dezelfde vragen naar waarschijnlijkheid en effect beoordeeld. Ook ISO 9001:2026, gepubliceerd in september 2026, behandelt volgens ISO risico's en kansen afzonderlijk, zodat organisaties actief op gunstige uitkomsten sturen.

Risk Insight van ONE Risk Advisory brengt gestructureerd in beeld welke risico's en kansen de doelstellingen van een organisatie het sterkst beïnvloeden.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Verwante dienst Risk Insight

Verder lezen Risico- en kansenanalyse (risk and opportunity assessment)

Veelgestelde vragen

Is een kans een risico?

Dat hangt af van het kader. In COSO ERM 2017 omvat risico zowel positieve als negatieve aspecten, en volgens ISO kunnen risico's ook kansen bieden; een kans valt dan onder het risicobegrip. COSO Internal Control 2013 omschrijft risico alleen als een mogelijk nadelig effect op doelstellingen. Leg daarom in het risicobeleid vast welk begrip de organisatie hanteert.

Wat is het verschil tussen kans (opportunity) en kans (waarschijnlijkheid)?

Het Nederlands gebruikt één woord voor twee begrippen. Kans in de zin van opportunity is een mogelijke positieve ontwikkeling voor de doelstellingen. Kans in de zin van waarschijnlijkheid (likelihood) is de mate waarin een gebeurtenis zich zal voordoen, zoals op de as van de kans-impactmatrix. Een kans in de eerste betekenis heeft dus zelf ook een kans van optreden.

Hoe neem je kansen op in het risicomanagement?

Door kansen in dezelfde cyclus te identificeren en te beoordelen als risico's, met een eigenaar en een besluit. COSO noemt benutten (pursue) als mogelijke respons wanneer de ernst binnen de risicobereidheid blijft. De risicobereidheid bepaalt vervolgens hoeveel risico de organisatie wil aanvaarden om een kans te benutten.

← Alle begrippen