Risicomanagement

Opkomend risico (emerging risk)

Een opkomend risico (emerging risk) is een risico dat nieuw is of snel van karakter verandert, en waarvan kans, impact en samenhang met andere risico's nog moeilijk te bepalen zijn omdat ervaring en betrouwbare gegevens ontbreken. Zo'n risico staat vaak nog niet in het risicoregister. Het vraagt om verkenning, expertoordeel en scenario's in plaats van een precieze score, en om herbeoordeling zodra er meer bekend is.

Bron: Corporate Governance Code 2025 (principe 1.2, bepalingen 1.2.1, 1.2.3 en 1.4.3); Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35 artikel 269; BCBS, Revisions to the principles for the sound management of operational risk (2021), par. 44 en 45; ISO/TS 31050:2023; COSO en WBCSD, Applying ERM to ESG-related risks (2018); WEF, Global Risks Report 2026

Voor bestuur en raad van commissarissen gaat het bij opkomende risico's om tijdig zicht op ontwikkelingen die de strategie kunnen raken voordat zij in de cijfers zichtbaar zijn. De Corporate Governance Code 2025 vraagt beursvennootschappen in de Verklaring omtrent Risicobeheersing (VOR) ook aandacht voor materiële risico's en onzekerheden die redelijkerwijs te voorzien zijn op het moment van de verklaring (toelichting bij bepaling 1.4.3). De toelichting bij bepaling 1.2.1 noemt risico's van nieuwe technologieën en veranderende businessmodellen, zoals Responsible AI, als voorbeeld.

In de financiële sector is aandacht voor opkomende risico's deels voorgeschreven. Bij verzekeraars onder Solvency II hoort het onderkennen en beoordelen van opkomende risico's tot de taken van de risicomanagementfunctie (artikel 269 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35). Het Bazels Comité verwacht dat rapportages over operationeel risico aan bestuur en senior management van banken een bespreking en beoordeling van belangrijke en opkomende risico's bevatten (BCBS, 2021, par. 45). Binnen ISO bestaat er een aparte technische specificatie voor: ISO/TS 31050:2023.

Een opkomend risico verschilt van een bekend risico met een hoge score: het probleem is niet de omvang, maar de onzekerheid over de omvang. Gangbare scores voor kans en impact werken daarom slecht. COSO noemt expertoordeel, via een expertpanel of interviews met specialisten, een methode die kan passen bij opkomende risico's waar gegevens schaars zijn (COSO en WBCSD, 2018). Hoe een inschatting met de tijdshorizon verschuift, laat het WEF Global Risks Report 2026 zien: in de enquête onder ruim 1.300 experts staat Adverse outcomes of AI technologies op twee jaar op plaats 30 en op tien jaar op plaats 5.

Risk Insight van ONE Risk Advisory brengt met Enterprise, Process en IT Risk Assessments in beeld welke risico's en kansen de doelstellingen van een organisatie het sterkst beïnvloeden.

Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory

Verwante dienst Risk Insight

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een opkomend risico en een risico in het risicoregister?

Een risico in het register is benoemd, beoordeeld en heeft een eigenaar en beheersmaatregelen. Een opkomend risico is vaak nog niet scherp te omschrijven en laat zich niet betrouwbaar scoren. Het ligt daarom voor de hand opkomende risico's apart te volgen, met een eigenaar die de ontwikkeling bijhoudt, en ze in het register op te nemen zodra kans en impact te beoordelen zijn.

Wie is verantwoordelijk voor het signaleren van opkomende risico's?

Bij beursvennootschappen is het bestuur verantwoordelijk voor het identificeren en beheersen van de risico's die met de strategie en de activiteiten samenhangen (Corporate Governance Code 2025, principe 1.2), en houdt de raad van commissarissen toezicht. De risicomanagementfunctie ondersteunt met analyse en tegenspraak. Bij verzekeraars onder Solvency II is het onderkennen en beoordelen van opkomende risico's een wettelijke taak van de risicomanagementfunctie.

Hoe vaak moeten opkomende risico's opnieuw worden beoordeeld?

De Code 2025 vraagt het bestuur ten minste jaarlijks de opzet en werking van de risicobeheersingssystemen systematisch te beoordelen (bepaling 1.2.3). Voor opkomende risico's is een kortere cyclus vaak zinvol, omdat de inschatting snel kan veranderen. Het Bazels Comité laat de rapportagefrequentie bij banken afhangen van de risico's en van het tempo en de aard van veranderingen in de omgeving.

← Alle begrippen