ILAAP (Internal Liquidity Adequacy Assessment Process)
De ILAAP (Internal Liquidity Adequacy Assessment Process) is het interne proces waarmee een bank beoordeelt of haar liquiditeitsbuffers en financieringsbronnen toereikend zijn, ook onder stress en over verschillende horizonnen, tot binnen de dag. De grondslag is artikel 86 van de Europese bankenrichtlijn CRD. De ILAAP is de liquiditeitstegenhanger van de ICAAP en voedt de toezichtsbeoordeling (SREP).
Bron: Richtlijn 2013/36/EU (CRD) artikel 86; ECB Guide to the ILAAP (november 2018); Verordening (EU) nr. 575/2013 (CRR) artikelen 412 en 413; Richtlijn 2009/138/EG (Solvency II) artikel 144 bis, ingevoegd bij Richtlijn (EU) 2025/2
Artikel 86 van Richtlijn 2013/36/EU (CRD) vraagt banken robuuste strategieën, beleid, processen en systemen om liquiditeitsrisico te identificeren, meten, beheren en bewaken over passende horizonnen, waaronder binnen de dag, proportioneel aan onder meer de risicotolerantie die het leidinggevend orgaan vaststelt. Banken houden rekening met alternatieve scenario's voor hun liquiditeitspositie, herzien ten minste jaarlijks de aannames achter hun financieringspositie en beschikken over liquiditeitsherstelplannen die zij ten minste jaarlijks testen. De wettelijke minimumnormen staan in Verordening (EU) nr. 575/2013 (CRR): de liquiditeitsdekkingseis (liquidity coverage requirement, LCR) voor een periode van dertig dagen onder zware stress (artikel 412) en de eis van stabiele financiering (artikel 413).
De ECB-gids voor de ILAAP is van november 2018, niet bindend en niet herzien. Hij kent zeven principes; het vijfde vraagt interne liquiditeitsbuffers van hoge kwaliteit die duidelijk zijn gedefinieerd, en duidelijk omschreven interne stabiele financieringsbronnen. Het leidinggevend orgaan wordt geacht jaarlijks een liquidity adequacy statement (LAS) te ondertekenen. De gids vraagt ook een liquiditeitsnoodplan (liquidity contingency plan) waarin de relatie met het herstelplan is vastgelegd.
Voor bestuur en raad van commissarissen gaat de ILAAP over twee vragen: overleeft de bank een plotselinge uitstroom van middelen, en is haar financiering ook op langere termijn houdbaar? Liquiditeit en kapitaal raken elkaar; de ECB zag in haar geopolitieke omgekeerde stresstest van 2026 zwakke plekken in de samenhang tussen solvabiliteit en liquiditeit. De Nederlandsche Bank beoordeelt de ILAAP van minder significante banken in de SREP, de ECB die van significante banken. Verzekeraars krijgen vanaf 30 januari 2027 een eigen instrument: het plan voor het beheer van het liquiditeitsrisico onder het nieuwe artikel 144 bis van Richtlijn 2009/138/EG (Solvency II).
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de ILAAP en de liquiditeitsdekkingsratio?
De liquiditeitsdekkingsratio (LCR) is een wettelijke minimumnorm: een bank houdt genoeg liquide activa aan om de netto uitstroom over dertig dagen onder zware stress op te vangen (artikel 412 CRR). De ILAAP is het eigen proces waarin de bank beoordeelt of haar liquiditeit en financiering toereikend zijn, over alle horizonnen en scenario's die voor haar relevant zijn, ook die de LCR niet dekt.
Hebben verzekeraars ook een ILAAP?
Nee, de ILAAP komt uit de bankenregels. Verzekeraars onder Solvency II stellen vanaf 30 januari 2027 een plan voor het beheer van het liquiditeitsrisico op, met een liquiditeitsanalyse voor de korte termijn en een reeks liquiditeitsrisico-indicatoren (artikel 144 bis van Richtlijn 2009/138/EG). Kleine en niet-complexe verzekeraars en verzekeraars met voorafgaande goedkeuring van de toezichthouder zijn daarvan vrijgesteld.