Control self-assessment (CSA)
Een control self-assessment (CSA) is een methode waarbij management en medewerkers zelf de risico's en beheersmaatregelen in hun eigen werkgebied identificeren en beoordelen, vaak in workshops onder begeleiding van een auditor of risicomanager. Een CSA is een zelfevaluatie door de eerste lijn en geen onafhankelijke toetsing. Het Bazels Comité spreekt bij operationeel risico van een risk and control self-assessment (RCSA).
Bron: ISACA Glossary (control risk self-assessment); BCBS, Revisions to the principles for the sound management of operational risk (2021), paragraaf 35; COSO Internal Control: Integrated Framework (2013), principe 16; PCAOB AS 2201, paragraaf 24; IIA Statement of Position Role of the Internal Audit Function in ERM (2026); Nederlandse Corporate Governance Code 2025, bepalingen 1.2.3 en 1.4.3; IIA Nederland, Practice Guide VOR en de Internal Auditfunctie (2024)
ISACA omschrijft de methode als een gezamenlijke identificatie en beoordeling van risico's en beheersmaatregelen door management en medewerkers, eventueel met een auditor of risicomanager als facilitator. Het Bazels Comité beschrijft in de herziene principes voor operationeel risico (maart 2021, paragraaf 35) zelfevaluaties die het inherente risico, de effectiviteit van de beheersing en het restrisico beoordelen, met zoveel onderbouwing dat een onafhankelijke beoordelaar kan nagaan hoe de scores tot stand kwamen. Die principes richten zich op banken.
In COSO Internal Control: Integrated Framework (2013) kan een CSA deel uitmaken van de evaluaties waarmee de organisatie nagaat of de componenten van interne beheersing aanwezig zijn en werken (principe 16). PCAOB AS 2201, de standaard voor de audit van de interne beheersing van de financiële verslaggeving onder SOx 404, rekent self-assessmentprogramma's tot de maatregelen die andere maatregelen monitoren (paragraaf 24); SOx 404 geldt alleen voor SEC-registranten. Voor de Verklaring omtrent Risicobeheersing (VOR) in bepaling 1.4.3 van de Corporate Governance Code 2025 kan een CSA de informatie leveren waarmee de eerste lijn het bestuur volgens de Practice Guide van IIA Nederland (2024) informeert over de effectiviteit van opzet en werking.
Omdat een CSA een zelfevaluatie is, geeft zij geen onafhankelijke assurance. Volgens het Bazels Comité helpt het vergelijken van interne verliezen met de zelfevaluaties om te bepalen of het proces goed werkt. Internal audit mag workshops faciliteren als adviesdienst (Statement of Position van het IIA over ERM, juli 2026), maar hoort volgens hetzelfde standpunt niet verantwoordelijk te zijn voor doorlopende risicobeoordelingen die zij later auditeert. Een CSA is ook iets anders dan een Self-Assessment with Independent Validation, die over de kwaliteit van de Internal Audit functie gaat.
Met Embedding & Transformation faciliteert ONE Risk Advisory risk workshops die de eerste lijn betrekken en eigenaarschap creëren.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Verwante dienst Embedding & Transformation
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een CSA en een RCSA?
Het Bazels Comité spreekt bij operationeel risico van risk and control self-assessments (RCSA's): zelfevaluaties die inherent risico, de effectiviteit van de beheersing en restrisico beoordelen. Een CSA legt de nadruk op de beheersmaatregelen. Beide zijn zelfevaluaties door de eerste lijn en geen onafhankelijke toetsing.
Mag internal audit een control self-assessment begeleiden?
Ja, als adviesdienst. Het Statement of Position van het IIA over de rol van internal audit bij ERM (juli 2026) noemt het faciliteren van risk workshops en training als advies. Internal audit hoort volgens dat standpunt echter niet verantwoordelijk te zijn voor doorlopende risicobeoordelingen die zij later auditeert, en bij overlap zijn waarborgen nodig.
Telt een control self-assessment als onderbouwing van de VOR?
Een CSA levert informatie van de eerste lijn over opzet en werking, die het bestuur kan gebruiken bij de jaarlijkse beoordeling (bepaling 1.2.3 van de Corporate Governance Code 2025) en bij de onderbouwing van de VOR. Het is geen onafhankelijke toetsing. Bij onderdeel iv van bepaling 1.4.3 bepaalt het bestuur zelf welk niveau van zekerheid het geeft; de auditcommissie beoordeelt hoe de verklaring is onderbouwd.