Transacties met verbonden partijen
Transacties met verbonden partijen zijn transacties tussen een organisatie en een partij die er zeggenschap of invloed op heeft of er nauw mee verbonden is, zoals een grootaandeelhouder, een bestuurder, een commissaris of een groepsmaatschappij. Omdat zo'n partij de voorwaarden kan beïnvloeden, vragen wet, Code en verslaggevingsregels om goedkeuring, openbaarheid en een toets of de transactie tegen normale marktvoorwaarden is aangegaan.
Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikelen 167 t/m 170, 129 lid 6 en 381 lid 3; Richtlijn (EU) 2017/828; Nederlandse Corporate Governance Code 2025 (principe 2.7); IAS 24 Related Party Disclosures
Voor beursvennootschappen staat de kern in de artikelen 2:167 t/m 2:170 BW, ingevoerd met de wet van 6 november 2019 (Stb. 2019, 423) ter uitvoering van Richtlijn (EU) 2017/828; zij gelden voor nv's met aandelen of certificaten op een gereglementeerde markt. Wie verbonden partij is, volgt uit de internationale verslaggevingsstandaarden (IAS 24). Een transactie is materieel als informatie erover voorwetenschap is en zij is aangegaan met een verbonden partij, waaronder in ieder geval aandeelhouders met ten minste een tiende van het geplaatste kapitaal, bestuurders en commissarissen. Een materiële transactie buiten de normale bedrijfsvoering of buiten normale marktvoorwaarden maakt de vennootschap openbaar zodra zij is aangegaan, en zij vraagt goedkeuring van de raad van commissarissen, bij een one-tier board van het bestuur. Wie bij de transactie betrokken is, neemt niet deel aan de besluitvorming.
Voor transacties in de normale bedrijfsvoering en tegen normale marktvoorwaarden stelt de raad van commissarissen een interne procedure vast om periodiek te beoordelen of aan die voorwaarden is voldaan (artikel 2:168 BW). De Nederlandse Corporate Governance Code 2025 voegt in principe 2.7 regels over belangenverstrengeling toe: transacties waarbij een bestuurder of commissaris een tegenstrijdig belang heeft en transacties met houders van ten minste tien procent van de aandelen worden tegen op de markt gebruikelijke condities aangegaan, vragen bij materiële betekenis goedkeuring van de raad van commissarissen en worden in het bestuursverslag vermeld (bepalingen 2.7.4 en 2.7.5).
Ook in de jaarrekening speelt het onderwerp: artikel 2:381 lid 3 BW vraagt toelichting op de van betekenis zijnde transacties met verbonden partijen die niet onder normale marktvoorwaarden zijn aangegaan. Voor de Internal Audit functie is de procedure van artikel 2:168 BW een beheersmaatregel waarop zij assurance kan geven. Het verschil met een tegenstrijdig belang: dat gaat over het persoonlijke belang van een bestuurder bij een besluit (artikel 2:129 lid 6 BW), deze regels gaan over de transactie zelf.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Veelgestelde vragen
Wanneer is een transactie met een verbonden partij materieel?
Volgens artikel 2:167 lid 3 BW als informatie over de transactie voorwetenschap is in de zin van de Verordening marktmisbruik en zij is aangegaan met een verbonden partij, zoals een aandeelhouder met ten minste een tiende van het geplaatste kapitaal, een bestuurder of een commissaris. Niet-materiële transacties met dezelfde partij in hetzelfde boekjaar worden daarvoor samengevoegd.
Gelden deze regels ook voor niet-beursgenoteerde ondernemingen?
De artikelen 2:167 t/m 2:170 BW gelden alleen voor nv's met aandelen of certificaten op een gereglementeerde markt, met uitzondering van beleggingsmaatschappijen met veranderlijk kapitaal. Andere rechtspersonen kunnen wel te maken hebben met de toelichting in de jaarrekening volgens artikel 2:381 lid 3 BW en met de regels over tegenstrijdig belang in Boek 2 BW.
Wie keurt een materiële transactie met een verbonden partij goed?
De raad van commissarissen, of bij een one-tier board het bestuur, als de transactie buiten de normale bedrijfsvoering of buiten normale marktvoorwaarden is aangegaan. Is er geen raad van commissarissen en geen one-tier board, dan beslist de algemene vergadering. Een betrokken bestuurder, commissaris of aandeelhouder neemt niet deel aan de besluitvorming (artikel 2:169 BW).