Stakeholder (belanghebbende)
Een stakeholder (belanghebbende) is een persoon, groep of organisatie die het bereiken van de doelstellingen van een organisatie direct of indirect beïnvloedt of daardoor wordt geraakt, zoals werknemers, aandeelhouders en andere kapitaalverschaffers, klanten, leveranciers en toezichthouders. In het Nederlandse governancemodel wegen bestuur en raad van commissarissen de belangen van stakeholders mee in het belang van de vennootschap.
Bron: Nederlandse Corporate Governance Code 2025 (uitgangspunten, principe 1.1 en bepaling 1.1.5); Burgerlijk Wetboek Boek 2, artikelen 129 lid 5 en 140 lid 2; IIA Global Internal Audit Standards 2024 (Standards 4.2 en 11.1); IIA Statement of Position Three Lines Model (2026)
De Nederlandse Corporate Governance Code 2025 berust op het uitgangspunt dat de vennootschap een samenwerkingsverband op lange termijn is van de stakeholders die bij haar betrokken zijn. Volgens principe 1.1 is het bestuur verantwoordelijk voor duurzame waardecreatie op lange termijn, houdt het rekening met de effecten van het handelen van de vennootschap op mens en milieu en weegt het daartoe de belangen van de stakeholders; de raad van commissarissen houdt daarop toezicht. Bepaling 1.1.5 vraagt een beleid op hoofdlijnen voor de dialoog met relevante stakeholders over de duurzaamheidsaspecten van de strategie. Het Burgerlijk Wetboek geeft het kader: bestuurders en commissarissen richten zich naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming (artikelen 2:129 lid 5 en 2:140 lid 2 BW).
Voor de Internal Audit functie is het begrip breed. Standard 11.1 van de Global Internal Audit Standards vraagt de Chief Audit Executive relaties en vertrouwen op te bouwen met de belangrijkste stakeholders, onder wie de board, senior management, het operationeel management, toezichthouders en andere assuranceverleners. Standard 4.2 vraagt bij elke opdracht ook oog voor de belangen van andere stakeholders dan de opdrachtgever; de toelichting noemt daarbij uitdrukkelijk het publiek. Het Statement of Position over het Three Lines Model van het IIA (2026) verbindt goede governance met het dienen van het publieke belang en van een brede kring stakeholders.
Een stakeholder is iets anders dan een shareholder: in het Nederlandse model is de aandeelhouder een van de stakeholders, naast onder meer werknemers, andere financiers, toeleveranciers en afnemers. Welke stakeholders bij een onderwerp relevant zijn, bepaalt het bestuur per geval. De Code geeft stakeholders daarmee geen recht op dialoog met de vennootschap.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Veelgestelde vragen
Is een aandeelhouder een stakeholder?
Ja. De Nederlandse Corporate Governance Code 2025 noemt aandeelhouders en andere kapitaalverschaffers uitdrukkelijk als stakeholders, naast onder meer werknemers, toeleveranciers en afnemers. Het bestuur weegt hun belangen af en richt zich daarbij naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming, zoals artikel 2:129 lid 5 BW voorschrijft.
Hebben stakeholders recht op een dialoog met de vennootschap?
Nee. Bepaling 1.1.5 van de Code vraagt een beleid op hoofdlijnen voor een effectieve dialoog met relevante stakeholders over in ieder geval de duurzaamheidsaspecten van de strategie. De toelichting zegt dat het bestuur per geval bepaalt wie de relevante stakeholders zijn en dat de Code geen recht op dialoog in het leven roept.
Wie zijn de stakeholders van de Internal Audit functie?
Volgens Standard 11.1 van de Global Internal Audit Standards in elk geval de board, senior management, het operationeel management, toezichthouders en interne en externe assuranceverleners. De Chief Audit Executive bouwt met hen een relatie op en bevordert formele en informele communicatie over onder meer risico's, rollen en relevante regelgeving.