Alle nieuws
Internal Audit· 15 november 2026 ·7 min leestijd

Vanaf 30 januari 2027 mogen verzekeraars de interne auditfunctie niet meer combineren

Vanaf 30 januari 2027 mag een verzekeraar onder Solvency II de interne auditfunctie niet meer combineren met een andere sleutelfunctie, ook niet als de verzekeraar klein en niet-complex is. Risicobeheer, compliance en de actuariële functie mogen onder voorwaarden nog wel samengaan. Wie nu combineert, kan de nieuwe inrichting het best nu voorbereiden.

Een klimmer aan een eigen touw op een steile rotswand bij zonsondergang: beeld van ONE Risk Advisory bij het bericht over de interne auditfunctie bij verzekeraars.
Beeld: ONE Risk Advisory

Op 30 januari 2027 gaat de herziening van Solvency II in. Zij brengt onder meer nieuwe eisen aan de ORSA, een liquiditeitsrisicobeheerplan en klimaatscenario’s. Daarnaast verandert er iets in de governance van verzekeraars dat op het eerste gezicht klein lijkt: de interne auditfunctie mag vanaf die datum met geen enkele andere sleutelfunctie meer worden gecombineerd. Voor verzekeraars die dat nu wel doen, vraagt dat in de komende weken een besluit van bestuur en raad van commissarissen.

Wat verandert er op 30 januari 2027?

Tot en met 29 januari 2027 geldt artikel 271 van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35. Het eerste lid bepaalt dat wie de interne auditfunctie uitvoert, geen verantwoordelijkheid draagt voor een andere functie. Het tweede lid maakt daarop een uitzondering: met het oog op proportionaliteit mag de functie met andere sleutelfuncties samengaan, als dat past bij de aard, omvang en complexiteit van de verzekeraar, er geen belangenconflict ontstaat en een aparte bezetting onevenredig veel zou kosten. Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/269 schrapt dat tweede lid per 30 januari 2027.

Tegelijk krijgt de richtlijn zelf een nieuwe bepaling: artikel 41, lid 2 bis, ingevoegd door Richtlijn (EU) 2025/2. Verzekeraars wijzen voor risicobeheer, de actuariële functie, compliance en interne audit verschillende personen aan, en elke functie werkt onafhankelijk van de andere. Kleine en niet-complexe verzekeraars, en andere verzekeraars met voorafgaande goedkeuring van de toezichthouder, mogen risicobeheer, de actuariële functie en compliance onder voorwaarden met elkaar of met een andere functie combineren. Die ruimte geldt uitdrukkelijk niet voor interne audit.

De Nederlandsche Bank (DNB) zegt hetzelfde in haar vragen en antwoorden over proportionaliteit van 28 september 2026. DNB is daarnaast van plan haar uitleg uit 2018 over de proportionele inrichting van sleutelfuncties in te trekken zodra de nieuwe regels gelden.

Geldt dit ook als de Nederlandse wet nog niet klaar is?

Voor de interne auditfunctie wel. Wetsvoorstel 37 007 (Implementatiewet wijzigingsrichtlijn solvabiliteit II 2027) ligt bij de Tweede Kamer. Op 9 november 2026 verschenen de nota naar aanleiding van het verslag en een nota van wijziging; op 15 november 2026 was een plenaire behandeling nog niet gepland. Een gedelegeerde verordening werkt echter rechtstreeks, zonder omzetting. Vanaf 30 januari 2027 geldt artikel 271, eerste lid, dus zonder de uitzondering, ook als het wetsvoorstel dan nog in behandeling is.

Hoe vaak komt deze combinatie voor?

Niet vaak, en vooral bij kleinere en middelgrote verzekeraars. In de peer review van de sleutelfuncties die de Europese toezichthouder EIOPA in november 2018 publiceerde, met 2016 als referentiejaar, meldden de toezichthouders van 15 landen, waaronder Nederland, dat de houder van de interne auditfunctie ook een andere sleutelfunctie had. Zij noemden dat doorgaans zeldzaam: in 2016 ging het om minder dan 5 procent van de verzekeraars in een land. De combinatie met compliance kwam het vaakst voor; bij grote verzekeraars werd zij niet aangetroffen. Een recenter openbaar overzicht is er voor zover wij weten niet.

Het rapport beschrijft ook een Nederlands voorbeeld: een middelgrote verzekeraar combineerde interne audit met compliance. DNB stond dat bij uitzondering toe, onder meer omdat een externe accountant een interne audit op de compliancefunctie uitvoerde. Volgens hetzelfde rapport had DNB al in de voorbereiding op Solvency II laten weten dat zij zo’n combinatie niet de voorkeur gaf. Voor wie nog combineert, is 30 januari 2027 dus vooral het einde van een uitzondering.

Wat vraagt dit van bestuur en raad van commissarissen?

De eerste vraag is eenvoudig: wie houdt per 30 januari 2027 welke sleutelfunctie, en heeft de houder van de interne auditfunctie daarnaast nog een andere functie? Is dat zo, dan volgen keuzes die tijd kosten.

Blijft de huidige houder verantwoordelijk voor interne audit en draagt die risicobeheer, compliance of de actuariële functie over, dan is een nieuwe naam in het organogram niet genoeg. Volgens Standard 2.2 van de Global Internal Audit Standards wordt de objectiviteit van een auditor die assurance geeft op een activiteit waarvoor die auditor in de voorgaande twaalf maanden verantwoordelijk was, als aangetast beschouwd. Dat geldt voor elke sleutelfunctie die de houder overdraagt. Volgt de functie de Standards, dan zijn voor de overgangsperiode extra waarborgen nodig. Een voor de hand liggende oplossing is een externe partij die in die twaalf maanden de assurance op de overgedragen functie geeft. Standard 7.1 noemt dezelfde oplossing voor een tijdelijke nevenrol van het hoofd van de interne auditfunctie: assurance door een onafhankelijke derde, tijdens die rol en in de twaalf maanden erna.

Kiest de verzekeraar voor een nieuwe houder, dan moet die geschikt en betrouwbaar zijn (artikel 42 van Solvency II). De herziene richtlijn vraagt bovendien dat verzekeraars wijzigingen in de personen die sleutelfuncties vervullen, melden aan de toezichthouder. Wordt de uitvoering geheel of gedeeltelijk uitbesteed, dan blijft de verzekeraar volgens artikel 49 volledig verantwoordelijk, en wordt uitbesteding van kritieke of belangrijke functies vooraf aan de toezichthouder gemeld.

Ook de vastleggingen bewegen mee: het schriftelijke beleid voor interne audit, het Internal Audit Charter met de rapportagelijnen naar bestuur en auditcommissie, en het auditplan. Dat plan is meerjarig en bestrijkt alle activiteiten en het volledige governancesysteem (artikel 271, derde lid, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35).

Waar komt deze scheiding vandaan?

De scheiding sluit aan op wat al gold voor andere financiële instellingen. Bij banken wordt de interne auditfunctie met geen andere functie gecombineerd, bij pensioenfondsen niet met een andere sleutelfunctie. Buiten de financiële sector blijft de afweging bij de organisatie zelf. In de Internal Audit Monitor 2021, die ONE Risk Advisory met Nyenrode Business Universiteit schreef op verzoek van IIA Nederland, luidde de conclusie over de combinatie van internal audit en risicomanagement bij beursvennootschappen: geen taboe, wel voorwaarden. Voor verzekeraars heeft de wetgever die afweging vanaf 30 januari 2027 gemaakt.

Hoe ondersteunt ONE Risk Advisory hierbij?

Wij ondersteunen bij de keuzes die bij een nieuwe inrichting horen. Met Internal Audit Support helpen wij bij de opzet of herijking van de Internal Audit functie, met charter, audit universe, risicogebaseerde auditplanning en de rapportagelijnen naar bestuur en auditcommissie, en leveren wij senior capaciteit via co-sourcing of outsourcing. Met Governance & Control Design richten wij de rollen en verantwoordelijkheden in volgens het Three Lines Model. Ook voor onafhankelijke assurance op de overgedragen sleutelfunctie in de twaalf maanden na de scheiding kunt u bij ons terecht.

Over ONE Risk Advisory

ONE Risk Advisory is een gespecialiseerde dienstverlener in Risk Management en Internal Audit, die uitsluitend ervaren specialisten inzet.

Wij gaan graag met u in gesprek over de inrichting bij uw organisatie. Plan een gesprek.

Veelgestelde vragen

Mag een verzekeraar de interne auditfunctie na 30 januari 2027 nog combineren met risicobeheer of compliance?

Nee. Per 30 januari 2027 schrapt Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/269 de uitzondering in artikel 271, tweede lid, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/35. Wie de interne auditfunctie uitvoert, draagt dan geen verantwoordelijkheid meer voor een andere functie. Het nieuwe artikel 41, lid 2 bis, van Solvency II vraagt bovendien verschillende personen voor de vier sleutelfuncties.

Geldt de uitzondering voor kleine en niet-complexe verzekeraars ook voor interne audit?

Nee. Kleine en niet-complexe verzekeraars, en andere verzekeraars met voorafgaande goedkeuring van DNB, mogen risicobeheer, de actuariële functie en compliance onder voorwaarden combineren. De interne auditfunctie is daarvan uitgezonderd; DNB bevestigt dat in haar vragen en antwoorden over proportionaliteit van 28 september 2026.

Hoeveel verzekeraars combineren de interne auditfunctie nu met een andere sleutelfunctie?

Een actueel cijfer is niet openbaar. In de peer review van EIOPA van november 2018, met 2016 als referentiejaar, meldden de toezichthouders van 15 landen, waaronder Nederland, zulke combinaties, doorgaans bij minder dan 5 procent van de verzekeraars in een land en het vaakst met compliance. Bij grote verzekeraars werd de combinatie niet aangetroffen.

Welke waarborgen passen als de houder van de interne auditfunctie een andere sleutelfunctie overdraagt?

Volgens Standard 2.2 van de Global Internal Audit Standards geldt de objectiviteit als aangetast bij assurance op een activiteit waarvoor de auditor in de voorgaande twaalf maanden verantwoordelijk was. Dat geldt voor risicobeheer, compliance en de actuariële functie. Een voor de hand liggende waarborg is dat een externe partij in die twaalf maanden de assurance op de overgedragen functie geeft.

Wat als het Nederlandse wetsvoorstel op 30 januari 2027 nog niet is aangenomen?

Voor de interne auditfunctie verandert dat niets. Een gedelegeerde verordening werkt rechtstreeks, zodat artikel 271 vanaf 30 januari 2027 geldt zonder de uitzondering van het tweede lid, ook als wetsvoorstel 37 007 dan nog in behandeling is.

Mag een verzekeraar de interne auditfunctie uitbesteden?

Ja, Solvency II staat uitbesteding toe. De verzekeraar blijft volgens artikel 49 volledig verantwoordelijk, en uitbesteding van kritieke of belangrijke functies of activiteiten wordt vooraf aan de toezichthouder gemeld.

Geldt hetzelfde voor pensioenfondsen?

Bij pensioenfondsen gold de scheiding al. Volgens artikel 24, tweede lid, van IORP II en artikel 22c van het Besluit FTK is de interne auditfunctie niet te combineren met een andere sleutelfunctie. Risicobeheer en de actuariële functie mogen onderling wel samengaan, behalve bij de certificerend actuaris.