Vakbekwaamheid (competency)
Vakbekwaamheid (competency, in de Nederlandse vertaling competentie) is in de Global Internal Audit Standards het geheel van kennis, vaardigheden en vermogens dat een internal auditor nodig heeft voor zijn taken en dat de Internal Audit functie als geheel moet hebben voor de diensten in haar charter. Het is Principle 3 van de Standards, uitgewerkt in Standard 3.1 en in Standard 3.2 over permanente educatie.
Bron: IIA Global Internal Audit Standards 2024 (Principle 3, Standards 3.1, 3.2, 8.2 en 8.4); IIA, Internal Auditing Competency Framework (2025); IIA Nederland, Reglement externe kwaliteitstoetsing (2024), artikel 9; DNB, geschiktheidseisen sleutelfunctiehouder interne auditfunctie (pensioenfondsen)
Standard 3.1 vraagt dat internal auditors de competenties voor hun taken hebben of verwerven, de Global Internal Audit Standards kennen en alleen werk aannemen waarvoor zij de competenties hebben of kunnen verwerven. De Chief Audit Executive (CAE) zorgt dat de functie samen beschikt over de competenties voor de diensten in het charter, of haalt die van buiten. De toelichting noemt onder meer governance, risicomanagement en beheersing, bedrijfsfuncties zoals financiën en IT, fraude, data-analyse, wet- en regelgeving in de sector en leiderschap. Standard 3.2 vraagt permanente educatie; wie een titel heeft, volgt de eisen daarvan, voor de CIA 40 CPE per jaar.
Het IIA werkte de inhoud uit in het Internal Auditing Competency Framework (Global Practice Guide, 10 juli 2025): vier groepen, Internal Auditing, Professionalism, Governance and Risk Management en Operations, met 28 subcategorieën en vier niveaus van basic tot expert. Voor de externe kwaliteitstoetsing vraagt Standard 8.4 ten minste één teamlid met een actieve CIA-titel; het Reglement externe kwaliteitstoetsing van IIA Nederland vraagt daarnaast praktijkervaring als CAE of op gelijkwaardig niveau van de eindverantwoordelijke. In de financiële sector geldt een geschiktheidstoets: DNB noemt bij pensioenfondsen RA, RE of CISA, RO en CIA als vermoeden van geschiktheid voor de sleutelfunctiehouder interne audit, zonder ze te vereisen.
Voor de auditcommissie is de vraag of de competenties passen bij het auditplan. Standard 3.1 noemt als bewijs een overzicht van de benodigde competenties, een analyse van tekorten en de training en het budget om die te dichten. ONE Risk Advisory toetst in een External Quality Assessment de opzet, positionering en effectiviteit van de Internal Audit functie en werkt met Quality Improvement gericht aan verbetering.
Laatst bijgewerkt: · Redactie: ONE Risk Advisory
Verwante dienst Internal Audit Quality
Veelgestelde vragen
Moet elke internal auditor een CIA-titel hebben?
Nee. De Global Internal Audit Standards noemen de CIA als voorbeeld van een titel waarmee een auditor competenties aantoont, niet als eis voor iedereen. Wel vraagt Standard 8.4 ten minste één persoon met een actieve CIA-titel in het team dat een External Quality Assessment uitvoert. DNB ziet bij pensioenfondsen de CIA als een van de titels die geschiktheid doen vermoeden.
Wat doet de CAE als de functie een competentie mist?
De CAE haalt de competentie van buiten of bouwt haar op. De toelichting bij Standard 3.1 noemt het inschakelen van een onafhankelijke externe partij, het steunen op andere assuranceverleners met de nodige deskundigheid en gerichte training. Zijn de middelen onvoldoende voor het plan, dan meldt de CAE dat aan de board (Standard 8.2).
Hoeveel permanente educatie schrijven de Standards voor?
Standard 3.2 schrijft geen aantal uren voor, maar vraagt permanente ontwikkeling en dat gecertificeerde auditors de eisen van hun titel volgen. Voor de CIA is dat 40 CPE per jaar. Het IIA vraagt van houders van zijn titels ook ethiektraining, en de toelichting raadt alle internal auditors aan regelmatig ethiekgerichte educatie te volgen.